Wrexham – kościół św Idziego

Historia

   Pierwotny kościół we Wrexham został wzniesiony w XII lub na początku XIII wieku. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1220 roku, kiedy to biskup St Asaph dał cysterskim mnichom z Valle Crucis połowę dochodów z tej świątyni. W 1247 roku książę Powys, Madog ap Gruffydd, obdarzył zakonników patronatem kościoła Wrexham. Spowodowało to, że opactwo otrzymało dodatkowo dziesięcinę plebana, co jeszcze bardziej zwiększyło bogactwo Valle Crucis. W 1330 roku kościół musiał zostać przebudowany z powodu uszkodzeń jakie odniosła jego wieża w trakcie wichury. Obecny wygląd świątynia uzyskała na skutek kolejnej przebudowy z przełomu XV i XVI wieku, finansowanej prawdopodobnie przez lady Margaret Beaufort, matkę króla Henryka VII. Jej początek spowodowany był pożarem jaki dotknął kościół w 1463 roku. Wpierw wybudowane zostały nawy boczne, około 1500 roku dodano prezbiterium, a wieżę ukończono w latach 1524-1525.

Architektura

   Kościół późnogotycki ukształtowano z trójnawowego, prostokątnego w planie korpusu w formie bazyliki do którego od wschodu przystawiono trójbocznie zamknięte prezbiterium. Nawa główna, pochodząca jeszcze z XIV wieku, z arkadami międzynawowymi wzniesionymi w stylu angielskiego gotyku dekoracyjnego, uzyskała siedem przęseł długości, podczas gdy nawy boczne były krótsze o jedno przęsło, z powodu wydzielenia w zachodniej części krucht wejściowych. Nawy boczne oraz prezbiterium wzniesiono już w stylistyce gotyku wertykalnego.
   Po zachodniej stronie nawy głównej usytuowana została czworoboczna wieża, także zbudowana w stylu gotyku wertykalnego. Otrzymała ona ponad 41 metrów wysokości, bogato zdobione elewacje i zwieńczenie w postaci czterech narożnych wieżyczek. Całość wieży wyróżniono niesamowitym przepychem z wieloma blendami, sterczynami, fryzami i średniowiecznymi rzeźbami, w tym strzałą i jeleniem, atrybutami świętego Idziego.
   Wnętrze korpusu kościoła przykryła XVI-wieczna drewniana więźba dachowa, wsparta na kamiennych wspornikach umieszczonych pomiędzy oknami
clerestorium. Każdy wspornik udekorowany został tarczą herbową. Na łuku tęczowym prezbiterium umieszczono XV/XVI-wieczną polichromię Dnia Sądu Ostatecznego (doom painting).

Stan obecny

   Kościół św. Idziego w Wrexham jest dziś jednym z największych i najwspanialszych kościołów parafialnych na terenie Walii. Imponuje przepychem późnogotyckiej dekoracji i kunsztownymi zdobieniami, szczególnie na elewacjach wieży. Co więcej wewnątrz zachował późnośredniowieczną więźbę dachową i fragmenty polichromii. Nowożytne przekształcenia z XIX wieku ograniczyły się do kruchty południowej nawy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa stgilesparishchurchwrexham.org.uk, A Brief Guide to St Giles’ Parish Church Wrexham.
Strona internetowa wikipedia.org, St Giles’ Church, Wrexham.