Rudbaxton – kościół św Michała

Historia

   Pierwsza wzmianka o kościele w Rudbaxton (Ecclesia Rudepagstona) pojawiła się bardzo wcześnie, już w XII wieku, w dokumencie niejakiego Wizo lub Gwizo, lorda Wiston, przekazującego miejscowe dobra zakonowi Joannitów. Murowany kościół, początkowo pod wezwaniem św. Madoca, wybudowany został w XIII wieku. W XIV i XV wieku został znacznie powiększony o prezbiterium, więżę i kruchtę, zaś w XVI wieku o nawę południową i kaplicę. Pierwsza poważna nowożytna renowacja kościoła przeprowadzona została w 1845 roku, kiedy to wymieniono arkadę tęczy i poszycie dachowe. Kolejne prace prowadzono pod nadzorem G.Pindera z Bournemouth w 1892 roku. Wymieniono wówczas większość wyposażenia oraz ponownie dachy.

Architektura

   Późnośredniowieczny kościół składał się z nawy głównej na rzucie wydłużonego prostokąta, krótszego prezbiterium o tej samej szerokości, na wschodzie zamkniętego ścianą prostą, smukłej czworobocznej wieży po stronie zachodniej i kruchty przed południowym wejściem do kościoła w zachodniej części korpusu nawowego. Zarówno nawa jak i prezbiterium przykryte zostały wspólnym dachem dwuspadowym. Dodatkowo w XVI wieku budowla powiększona została o nawę boczną i kaplicę, tworzącą jeden ciąg po południowej stronie prezbiterium i nawy głównej, na wschód od kruchty. Wschodnia ściana kaplicy utworzyła równą elewację ze wschodnim murem prezbiterium, lecz przykryta została osobnym dachem dwuspadowym. Wieżę zwieńczono wysokim przedpiersiem osadzonym na wystających z lica muru wspornikach. Jej północno – wschodni narożnik wysunięto ryzalitowo, by pomieścić wewnątrz spiralną klatkę schodową. Wewnątrz nawę południową otwarto na nawę główną dwoma arkadami, dwie kolejne arkady połączyły także wschodnią kaplicę z prezbiterium.

Stan obecny

   Kościół pomimo wiktoriańskich renowacji zachował się w tak dobrym stanie, iż współcześnie otrzymał pierwszy, najwyższy stopień na liście klasyfikującej zachowane walijskie zabytki architektury. Nie liczą okien w wieży i południowej nawie oraz kaplicy, większość ościeży okiennych została wymieniona w XIX wieku, choć część z nich (północna ściana nawy) kopiowała wcześniejsze rozwiązania. Oryginalne późnośredniowieczne choć zamurowane okno, znajduje się także w północnej ścianie prezbiterium. Spośród wyposażenia kościoła najstarszym przetrwałym elementem jest XII-wieczna chrzcielnica

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
An Inventory of the Ancient Monuments in Wales and Monmouthshire, Cardiff 1925.

Salter M., The old parish churches of South-West Wales, Malvern 2003.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Church of Saint Michael A Grade I Listed Building in Rudbaxton, Pembrokeshire.