Raglan – zamek

Historia

    W XI wieku obszar wokół wioski Raglan otrzymał normański możny, William FitzOsbern, earl Hereford. Być może wzniósł on jakąś niewielką, drewniano – ziemną budowlę typu motte and bailey, jako iż lokalizacja Raglan miała strategiczne znaczenie. Od końca XII do końca XIV wieku pobliskie ziemie należały do rodziny Bloet, która wybudowała w tym okresie w Raglan dwór. Obecny, murowany zamek rozpoczął budować Sir William ap Thomas, młodszy syn pomniejszego walijskiego rodu, który awansował w pierwszej połowie XV wieku w politycznej hierarchii. W 1432 roku wykupił on dwór w Raglan i rozpoczął prace budowlane.
    Syn Williama zrezygnował z walijskiej wersji swojego imienia, nazywając siebie Williamem Herbertem. Znaczenie jego i rodu rosło w trakcie wojny Dwóch Róż i wojny stuletniej we Francji. Fortunę przyniósł mu także handel winem z Gaskonii. Był także pierwszym Walijczykiem, który otrzymał tytuł earla. W latach 60-tych XV wieku William wykorzystał swoje rosnące bogactwo, aby przebudować zamek na znacznie większą skalę i w architekturze symbolicznie ukazać swoje bogactwo, wpływy i wielkość rodu.
    William Herbert, jako zwolennik rodu Yorków, został stracony w 1469 roku po bitwie pod Edgecote Moor. Prace budowlane mogły zostać wówczas wstrzymane, lecz kontynuował je syn Williama, zwany także Williamem Herbertem, w późnych latach 70-tych XV stulecia. W 1492 roku zamek przeszedł na ręce Elizabeth Somerset, córki Williama Herberta, która poślubiła sir Charlesa Somerseta, przekazując Raglan nowej linii rodu. Jego syn Henryk oraz wnuk Edward kontynuowali rozbudowę zamku w XVI wieku, przekształcając go ostatecznie w renesansową rezydencję.
    W latach czterdziestych XVII wieku, w trakcie angielskiej wojny domowej, zamek był własnością Henryka, earla Worcester, który był zagorzałym rojalistą. Pomimo klęski armii królewskiej w bitwie pod Naseby w 1645 roku, pozostał lojalny królowi i umieścił w Reglan, na własny koszt, garnizon złożony aż z 800 żołnierzy. Dodatkowo zamek wzmocniono ziemnymi bastionami, wycięto drzewa znajdujące się poza bramami zamku, a sąsiadujące budynki zostały zniszczone, aby uniknąć ich użycia przez przeciwników. Armia Parlamentu przybyła w czerwcu 1646 roku, a jako że Henryk odmówił poddania się, zamek został otoczony i rozpoczęto oblężenie. Garnizon zamku utrzymał się do 16 sierpnia 1646 roku, kiedy to Reglan zostało poddane. Zwycięzcy postanowili zniszczyć zamek by uniemożliwić jego ponowne wykorzystanie militarne.

Architektura

   Zamek został zbudowany z jasnego piaskowca z Redbrook, później używano także czerwonego piaskowca (Old Red Sandstone) oraz wapienia z Bath (Bath Stone) do wykończeń i detali architektonicznych. Najstarszym i głównym elementem założenia była wielka wieża wzniesiona na planie sześcioboku. Miała ona pięć kondygnacji z pojedynczą salą na każdym piętrze. Zwieńczona była krenelażem na machikułach oraz mniejszą wieżyczką obserwacyjną. Wejście do wieży prowadziło przez dwa mosty zwodzone umieszczone obok siebie: mniejszy dźwigany przez jedno ramię, służący do codziennego użytkowania i większy podnoszony przez dwa ramiona, używany w trakcie ważniejszych wydarzeń. W latach 60-tych XV wieku drewniany most zastąpiono kamiennym, a w miejsce mostów zwodzonych wzniesiono kamienną przybudówkę. Umieszczone w grubości muru schody prowadziły do kuchni z kominkiem i studnią, a także do strzelnic i prywatnych komnat powyżej. Wszystkie były wyposażone w kominki, okna i latryny. Wieża od około 1460 roku otoczona była niskim murem parchamowym, zaopatrzonym w narożne wieżyczki. Jedna z nich posiadała latrynę, a druga bramę otwierającą się na fosę, która otaczała wieżę.
    Główny wjazd do zamku prowadził ponad mostem zwodzonym, przez Wielką Bramę (Great Gate) po wschodniej stronie. Składała się ona z bliźniaczych, pięciobocznych baszt, flankujących przejazd pomiędzy nimi. Przejazd był pierwotnie sklepiony i dodatkowo chroniony dwoma wrotami i dwoma bronami. Po bokach znajdowały się pomieszczenia dla straży. Zarówno brama jak i baszty bramne zwieńczone były machikułami i krenelażem. Górne dwie kondygnacje zajmowały komnaty zarządcy (constable) zamku. Bezpośrednio na zachód od bramy znajdowała się biblioteka zamkowa, niegdyś znana z dużej kolekcji literatury walijskiej.
    Za Wielką Bramą rozciągał się obszerny dziedziniec Smołowego Kamienia (Pitched Stone Court) z kuchniami, warzelniami i innymi pomieszczeniami gospodarczymi, oraz budynkiem wielkiej sali (great hall) i maślarni po stronie zachodniej. Północno – wschodnie skrzydło oraz budynek wielkiej sali zostały znacznie rozbudowane w trakcie renesansowej przebudowy z XVI wieku. Wielka sala miała pierwotnie 13 metrów wysokości, dach wykonany z irlandzkiego dębu i wyposażona była w rzeźbione drewniane panele oraz galerię dla minstreli. Wschodni narożnik dziedzińca chroniony był przez potężną, sześcioboczną Wieżę Garderobianą (Closet Tower), a narożnik północny przez nawet jeszcze większą, także sześcioboczną, Wieżę Kuchenną (Kitchen Tower). Pomiędzy nimi w XVI wieku dobudowana została jeszcze jedna, pięcioboczna wieża. Wieża Kuchenna poza funkcją obronną, mieściła pokoje dla służby na piętrze, kuchnię i pomieszczenie do przyrządzania posiłków na parterze oraz spiżarnię w piwnicy.
   Korytarzem umieszczonym w budynku wielkiej sali można było się przedostać na dziedziniec po stronie zachodniej zamku (Fountain Court). Nazwę zawdzięczał on fontannie która niegdyś znajdowała się na jego środku. Otaczała go zabudowa wzniesiona w drugiej połowie XV wieku, służąca głównie celom mieszkalnym, z głównym wejściem przez klatkę schodową w zachodnim narożniku. Skrzydło mieszkalne było dwupiętrowe i przylegało do wewnętrznych ścian murów obronnych od strony wschodniej, południowej i zachodniej. Północną część dziedzińca zajmowała kaplica, nad którą w XVI wieku nadbudowano długą, 38 metrową galerię. Była ona wyłożona boazerią, gobelinami i obrazami, miała na celu umożliwienie wypoczynku rodzinie i gościom. We wschodnim narożniku znajdował się salon i jadalnia na pierwszym piętrze. Były to pomieszczenia bardziej prywatne niż wielka sala, w której urządzano większe uroczystości, uczty i przyjęcia. Obronę Dziedzińca Fontanny zapewniały trzy wieże, dwie po stronie zachodniej i jedna po stronie południowej, tuż obok bramy. Wjazd ten znajdował się w czworobocznej wieży bramnej zwanej Bramą Południową, która pochodziła jeszcze z pierwszej połowy XV wieku i była pierwotnie głównym wjazdem do zamku. Odwiedzający musiał okrążać Wielką Wieżę i fosę, zanim mógł przejechać Bramą Południową, przez dziedziniec i następnie wjechać do wieży.
    Późnośredniowieczny zamek w Raglan miał niewiele cech wspólnych z innymi warowniami walijskimi. Wielki donżon położony poza obwarowaniami przedzamczy, dwa równolegle ułożone mosty zwodzone, wydatne machikuły i wysoki poziom rzeźbionych w kamieniu dekoracji sugerują wpływy kontynentalne. Fakt, że zarówno William ap Thomas, jak i jego syn walczyli we Francji, może służyć jako wskazówka co do źródła inspiracji budowy zamku.

Stan obecny

    Zamek, który jest obecnie najlepszym na terenie Walii przykładem późnośredniowiecznego zamku i renesansowej rezydencji, zachował się do czasów współczesnych w formie trwałej ruiny. Na przestrzeni wieków największe straty poniosło skrzydło północno – wschodnie z XVI wieku oraz zabudowa mieszkalna otaczająca Dziedziniec Fontany. Niestety jeden z  najstarszych elementów zamku, Wielka Wieża, utracił wschodnią ścianę i najwyższą kondygnację. W dobrym stanie zachowały się natomiast baszty Wielkiej Bramy i Wieża Garderobiana, wciąż posiadające obronne machikuły i ozdobne maszkarony. Przetrwała także potężna wieża Kuchenna, choć bez podziałów wewnętrznych oraz wieże otaczające Dziedziniec Fontanny. Zamek udostępniony jest do zwiedzania i otwarty od 1 marca do 30 czerwca, codziennie od godziny 9.30 do 17.00, od 1 lipca do 31 sierpnia codziennie od godziny 9.30 do 18.00, od 1 września do 31 października, codziennie od godziny 9.30 do 17.00 oraz od 1 listopada do 28 lutego od poniedziałku do soboty 10.00 – 16.00 i w niedziele w godzinach 11.00 – 16.00.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego