Historia
Kościół św. Curiga prawdopodobnie został wzniesiony w XIII wieku, gdyż pierwsza pisemna wzmianka o nim pojawiła się w 1254 roku. Porthkerry było wówczas dużym portem w którym każdy mnich, duchowny, misjonarz czy pielgrzym, przed wypłynięciem, zatrzymywał się, aby pomodlić o bezpieczne przepłynięcie wód Kanału Bristolskiego. Pod koniec XV lub na początku XVI wieku do kościoła dobudowana została wieża i kruchta. W 1867 roku przeprowadzono gruntowną wiktoriańską renowację budowli, w trakcie której między innymi przebudowano łuk tęczowy w prezbiterium i wymieniono dach. W 1929 roku dobudowana została zakrystia, natomiast w 1958 roku odnowiono zwieńczenie wieży.
Architektura
Kościół św. Curiga został wzniesiony blisko wysokiego nadmorskiego brzegu po stronie południowej. Utworzony został na planie typowej wczesnogotyckiej niewielkiej, wiejskiej świątyni, z prostokątną nawą i węższym prezbiterium od strony wschodniej, zamkniętym ścianą prostą. Po stronie zachodniej na przełomie XV i XVI wieku dobudowana została czworoboczna wieża. W tym samym okresie przy południowym wejściu do nawy wzniesiona mogła zostać kruchta. Całość została zorientowana względem stron świata, z lekkim odchyleniem od osi.
Pierwotne okna kościoła była nieduże, stosunkowo wąskie, zamknięte trójliśćmi wpisanymi w ostrołuki. W okresie późnego gotyku większe prześwity z trójlistnymi zwieńczeniami grupowano po dwa, umieszczając pod ostrołucznymi lub trójbocznymi gzymsami okapowymi, podtrzymywanymi przez kamienne konsole. Do kościoła pierwotnie prowadziły dwa wejścia: południowe do nawy przeznaczone dla wiernych i południowe do prezbiterium wykorzystywane przez plebana. Obydwa umieszczone były w prostych portalach o ostrołucznych zamknięciach.
Wieża uzyskała dość typową formę dla późnośredniowiecznych dzwonnic wiejskich kościołów parafialnych z terenu południowej części Walii. Jej murów nie podparto przyporami, ale ścianę wschodnią oparto na zachodniej ścianie nawy, częściowo wtapiając wieżę w korpus kościoła. Koronę murów zwieńczono wydatnym blankowanym przedpiersiem osadzonym na wspornikach. Górne otwory okienne wykonano w prosty sposób, w prostokątnych ościeżach z fazowaniem. Bardziej ozdobne dwudzielne okno z pięciolistnym maswerkiem osadzono na piętrze w ścianie zachodniej. Tuż pod nim znajdował się profilowany, ostrołuczny portal wejściowy do przedsionka w przyziemiu.
Stan obecny
Obecnie kościół posiada średniowieczne mury obwodowe nawy, prezbiterium i wieży. Nowożytna jest zakrystia po stronie północnej, dachy wraz z więźbą dachową i część przemurowanej ściany północnej prezbiterium. Nowożytna jest również dzisiejsza kruchta, choć stylistycznie nawiązuje ona do starszej części budowli. Efektem współczesnej rekonstrukcji z 1958 roku jest zwieńczenie wieży, a arkada tęczy ma dziś formę otrzymaną na skutek wiktoriańskich prac z XIX wieku. W kościele zachował się natomiast szereg średniowiecznych okien z XV i XVI wieku, między innymi dwudzielne, ostrołukowe okno we wschodniej ścianie prezbiterium, czy dwudzielne okno w prostokątnym obramowaniu w zachodniej ścianie wieży. Oryginalny portal z XIII wieku mieści się w kruchcie.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Kinross J., Discovering the smallest churches in Wales, Stroud 2007.
Newman J., The buildings of Wales, Glamorgan, London 1995.
Salter M., The old parish churches of Gwent, Glamorgan & Gower, Malvern 2002.