Plas Baglan – zamek

Historia

   Zamek Plas Baglan powstał pod koniec XII lub w XIII wieku z inicjatywy walijsko-normańskiego rodu lordów Afan. Jeśli został założony przed 1200 rokiem, jego budowniczym mógł być Morgan ap Caradog, lord Afan, zmarły w 1207 roku. Co prawda było to niewielkie założenie należące do miejscowej niższej szlachty, lecz w XIV i XV wieku Plas Baglan stanowiło ośrodek walijskiej kultury i muzyki. Podobno na zamku pośród wielu bardów wizytę złożył nawet sławny poeta Dafydd ap Gwilym. Funkcje mieszkalne zamek spełniał jeszcze w XVI stuleciu, lecz około 1600 roku z powodu braku miejsca na rozbudowę i niespełniania wymagań nowożytnego stylu życia został opuszczony.

Architektura

   Zamek usytuowano na grzbiecie wzgórza, pomiędzy dwoma strumieniami otaczającymi go od północy i południa, a następnie łączącymi się po stronie zachodniej. Od bardziej przystępnej strony północnej i wschodniej zamek odgrodzono szerokim na 22 metry przekopem. Miał on formę zbliżoną w planie do kwadratu o boku długości 21-24 metry, otoczonego obwodem murów z prostokątną wieżą lub budynkiem w tylnej części dziedzińca. Usytuowana była ona dłuższymi bokami na linii północ – południe, mierzyła 17,3 x 10 metrów i posiadała mury grube na 1,52 metra. Po stronie północnej znajdowała się również niewielka wieżyczka, być może pełniąca funkcję latryny. Bramę wjazdową umieszczono po przeciwnej do budynku, wschodniej stronie. Prawdopodobnie był to zwykły portal przepruty w murze. Mniejszy budynek, być może gospodarczy, znajdował się w północno – wschodnim narożniku dziedzińca.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Na zalesionym terenie widoczne są jedynie niewielkie fragmenty dolnych partii murów oraz przykryte ziemią zwałowiska gruzu i reliktów dawnych zabudowań. Przekop jest obecnie nieczytelny, prawdopodobnie z powodu zasypania osuwającymi się murami. Wstęp na teren dawnego zamku jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Davis P.R., Castles of the Welsh Princes, Talybont 2011.
Strona internetowa gatehouse-gazetteer.info, Plas Baglan.