Pilleth – kościół św Marii

Historia

   Kościół farny w Pilleth prawdopodobnie zbudowany został w XIII wieku, pierwotnie jako prosta i nieduża budowla, umieszczona blisko uznawanej za świętą studni. W XIV stuleciu został przedłużony oraz powiększony o wieżę. Kolejne prace, tym razem głównie naprawcze,  musiały być prowadzone w pierwszej połowie XV wieku, z powodu zniszczeń jakie przyniosło walijskie powstanie Owaina Glyndŵra. W jego trakcie, w 1402 roku w pobliżu kościoła stoczona została bitwa w której Walijczycy pobili angielskie oddziały sir Edmunda Mortimera. Nowożytna gruntowna renowacja kościoła miała miejsce w latach 1872 – 1873, niestety jednak niewiele później, w 1894 roku, budowlę uszkodził pożar. Ponowne zadaszenie zabytku oraz umieszczenie w nim nowego wyposażenia nastąpiło w 1911 roku.

Architektura

   Kościół usytuowano na zboczu wysokiego wzgórza, opadającego stokami ku wschodowi. W swej najstarszej formie był bardzo prostą budowlą wzniesioną na planie prostokąta, bez wydzielonego zewnętrznie prezbiterium, ani żadnych innych aneksów. W XIV wieku korpus przedłużony został ku wschodowi, zaś po stronie zachodniej dostawiono czworoboczną wieżę, usytuowaną nieco niesymetrycznie w stosunku do nawy (jej południowa ściana zrównana została z elewacją korpusu, natomiast północna ściana utworzyła uskok z północnym murem korpusu). Dość nietypowo w zachodniej części ściany południowej wieży wstawiono płytki ryzalit mieszczący wewnątrz spiralną klatkę schodową (przeważnie wieżyczki schodowe umieszczano w narożnikach wschodnich wież). Korpus kościoła pierwotnie oświetlały stosunkowo wąskie okna zamknięte bardzo popularnymi w Walii i Anglii trójliściami. W późniejszym okresie gotyku ściany przebito także większymi oknami ostrołucznymi (ściana wschodnia) oraz dwudzielnymi oknami z prześwitami zamkniętymi łukami w ośle grzbiety.

Stan obecny

   Kościół jest dzisiaj malowniczą budowlą o odnowionych, pobielonych elewacjach, wyglądającą dość nietypowo z powodu obniżonej wieży zachodniej (prawdopodobnie zniszczonej w trakcie XV-wiecznego powstania Glyndŵra). Oryginalne okna przetrwały w kościele we wschodniej części korpusu od północy i południa, oryginalne jest także zachodnie okno w wieży, choć prawdopodobnie przeniesione ze ściany wschodniej korpusu w trakcie renowacji. Pierwotnymi detalami architektonicznymi z XIV wieku są także portal południowy i piscina wewnątrz, natomiast chrzcielnica i kropielnica pochodzą z XIII wieku. W kościele podobno znajdują się pozostałości zbroi którą nosił pokonany na pobliskim polu bitwy sir Edmund Mortimer.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of Mid-Wales, Malvern 1997.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Church of St Mary A Grade II* Listed Building in Whitton, Powys.