Pencoed – zamek

Historia

   Pierwszy zamek w Pencoed został wzniesiony około połowy XIII wieku i należał do sir Ryszarda de la More, a następnie w XIV wieku do Maurycego i Waltera de Kemys. Około 1470 roku majątek znajdował się w rękach rodziny Morganów z Tredegaru. Był własnością Morgana Ap Jenkina Philipa, później zaś jego syna, sir Thomasa Morgana, który brał udział w bitwie pod Bosworth w 1485 roku. Po zakończeniu Wojny Dwóch Róż dłuższy okres pokoju pozwolił na przebudowę zamku w wygodniejszy do życia dwór. Dokonał tego sir Thomas Morgan przed 1510 rokiem, a rozbudowę rezydencji przeprowadził jego wnuk, także sir Thomas, w latach 1542-1565.
   Około 1584 roku Pencoed stał się własnością sir Waltera Montagu, męża wnuczki Thomasa Morgana, Anny. W 1701 roku potomkowie Montagu sprzedali Pencoed posłowi Johnowi Jeffreysowi. Jego syn z kolei sprzedał zamek w 1749 roku admirałowi Thomasowi Mathewsowi z Llandaff. W późniejszych latach majątek był w kolejności własnością sir Marka Wooda, sir Roberta Salusbury’ego i Thomasa Perry’ego, ale zaczął popadać w ruinę i został przemieniony w gospodarstwo rolne. Na początku XX wieku podjęto niewielkie prace mające odbudować zabytek, lecz nie zostały one nigdy dokończone.

Architektura

   Główną budowlą późnośredniowiecznej rezydencji był dom o wieżowym charakterze, wzniesiony z czerwonego piaskowca w południowo – wschodniej części z grubsza kwadratowo dziedzińca, o długości boków wynoszącej około 35 metrów. Wjazd w obręb dziedzińca znajdował się po zachodniej stronie, od połowy XVI wieku w trzypiętrowym budynku bramnym z dwoma wieżyczkami przy fasadzie (jedna mieściła klatkę schodową, druga latryny). Mimo iż budynek bramny zwieńczony był przedpiersiem na wspornikach i krenelażem, jego funkcja obronna, z powodu dużej ilości okien, była ograniczona. Południową część dziedzińca zamykała kurtyna muru o grubości około 1,6 metra, zakończona w narożniku południowo – zachodnim cylindryczną wieżą o średnicy około 5 metrów. Wieża mieściła dwa niskie pomieszczenia połączona schodami oraz trzecią kondygnację dostępną pierwotnie z poziomu chodnika w koronie muru obronnego. Zabudowania mieszkalne po wschodniej stronie dziedzińca posiadały trzy kondygnacje i także trzypiętrowy przedsionek wejściowy. W skrzydle północnym pierwotnie mieściła się kuchnia. W pobliżu dworu, po stronie północno – wschodniej wzniesiono także w XVI wieku gołębnik.

Stan obecny

   Zabytek znajduje się obecnie w stanie trwałej ruiny i pilnie oczekuje nowego gospodarza, który dokona jego remontu. Biorąc pod uwagę doskonały stan zachowania, może być wspaniałym przykładem na XVI-wieczną budowlę w formie przejściowej między zamkiem, a nowożytną rezydencją. Obecnie zabytek nie jest udostępniony dla zwiedzających, możliwe jest jedynie obejrzenie go z zewnątrz.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The castles of Gwent, Glamorgan & Gower, Malvern 2002.

Strona internetowa gatehouse-gazetteer.info, Pencoed Castle.
Strona internetowa wikipedia.org, Pencoed Castle.