Llanengan – kościół św Engana

Historia

   Kościół św. Engana w Llanengan powstał w XIII wieku. W okresie późnego średniowiecza stał się ważnym miejscem pielgrzymkowym, przyciągającym wiernych do grobu świętego Engana. Był on pod koniec V wieku władcą półwyspu Lleyn,  założycielem opactwa Penmon na wyspie Angelsey i pierwszego kościoła w Llanengan.
   Około 1520 roku świątynia została całkowicie przebudowana, a wcześniejszy kościół stał się nawą nowej, znacznie większej budowli. W 1534 roku dobudowana została wieża po stronie zachodniej, południowa kruchta i umieszczona wewnątrz para drewnianych lektoriów, które prawdopodobnie pochodziły z rozwiązanego wówczas opactwa Cymer. W pierwszej połowie XIX wieku i ponownie w latach 1937–1938, kościół został odnowiony.

Architektura

   Pierwotny kościół z XIII wieku składał się z prostokątnej w planie nawy bez wyodrębnionego zewnętrznie prezbiterium. W pierwszej połowie XVI wieku budowla została przedłużona w kierunku wschodnim, a następnie powiększona o równej długości, lecz nieco węższą nawę południową oraz piętrową kruchtę dostawioną do zachodniej części nawy południowej. Następnie w 1534 roku dobudowana została czworoboczna wieża po zachodniej stronie starej nawy (nawy północnej). Została ona wzmocniona przyporami w narożach, ozdobiona krenelażem i zwieńczeniem w postaci czterech narożnych sterczyn.
   Wewnątrz kościoła część przeznaczoną dla świeckich wiernych oddzielały od prezbiterium późnośredniowieczne, rzeźbione lektoria. Nawy natomiast przedzielone były pięcioma bogato profilowanymi arkadami o lekko zarysowanych ostrołukach. Wnętrze przykryto otwartą, drewnianą więźbą dachową o półkoliście zakrzywionych jętkach opartych na kamiennych konsolach.

Stan obecny

   Kościół zachował się do dnia dzisiejszego w formie późnogotyckiej. Przetrwały wszystkie późnośredniowieczne okna, XVI-wieczna drewniana więźba dachowa, gotycka chrzcielnica, a co więcej wspaniałe drewniane lektoria, z których południowe dodatkowo zachowało górną część.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa britainexpress.com, Llanengan, St Engan’s Church.