Llanbabo – kościół św Pabo

Historia

   Kościół w Llanbabo mógł zostać zbudowany już w XII wieku, a po raz pierwszy odnotowano go w źródłach pisanych w 1254 roku. W XIV wieku został powiększony, zachował jednak bardzo prosty kształt bryły. W XVIII wieku przeprowadzono nieliczne modernizacje (przebicie nowego wejścia, poszerzenie pierwotnego portalu wejściowego, powiększenie części okien), lecz w XIX stuleciu kościół uniknął wiktoriańskiej gruntownej renowacji. Prace naprawcze przeprowadzono około 1911 roku.

Architektura

   Kościół powstał jako bardzo prosta budowla salowa, składająca się z korpusu na planie prostokąta, znacznie przedłużonego ku wschodowi w XIV wieku (do wymiarów około 14 x 4,4 metra). Nie posiadał ani wydzielonego zewnętrznie prezbiterium, ani żadnych aneksów, choćby w postaci kruchty. Wejście do wnętrza umieszczono w zachodniej części ściany południowej w portalu o nieznanym już dziś wykroju. Został on w XII wieku ozdobiony umieszczonymi u góry trzema maskami oraz fryzem w jodełkę (chevron). Pierwotne okna były bardzo wąskie z zaokrąglonymi górnymi partiami i szeroko rozglifione do wnętrza. W XIV lub XV wieku część z nich powiększona została do formy nieco większych otworów zwieńczonych pięcioliśćmi, osadzonych w czworobocznych wnękach. Najważniejsze okno wschodnie (oświetlające ołtarz) otrzymało wówczas formę dużego, ostrołucznie zamkniętego otworu wypełnionego maswerkiem. Całe wnętrze kościoła przykryto otwartą więźbą dachową.

Stan obecny

   Kościół ceniony jest dziś za zachowaną prostą, pierwotną formę oraz liczne średniowieczne detale architektoniczne z romańskimi dekoracjami nad portalem wejściowym na czele oraz wyjątkowo cenną płytą nagrobną z XIV wieku przedstawiającą brodatego króla zwanego Pabo Post Prydain, rzekomego fundatora kościoła. Co więcej kościół z Llanbabo uniknął w XIX wieku, jako jeden z nielicznych na wyspie Anglesey, większych przekształceń. W jego murach przetrwało jedno okno romańskie po stronie południowej, a także dwa okna gotyckie, jedno od południa i jedno wschodnie. Z okresu średniowiecza pochodzi także część elementów więźby dachowej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Church of St Pabo A Grade II* Listed Building in Tref Alaw, Isle of Anglesey.