Laugharne – kościół św Marcina

Historia

   Pierwszy kościół w Laugharne mógł powstać w XIII wieku, jednak został całkowicie przebudowany w XIV stuleciu z inicjatywy sir Guya de Brian. U schyłku średniowiecza i przez okres wczesnych czasów nowożytnych nie prowadzono już przy nim żadnych większych prac budowlanych. Wiktoriańskie prace renowacyjne przeprowadzono dopiero w latach 1855-1856 i następnie w 1873 roku, kiedy to odnaleziono fundamenty małej nawy starszego kościoła.

Architektura

   Kościół XIV-wieczny był budowlą znacznej wielkości jak na świątynie parafialne. Składał się z szerokiego, jednonawowego, czteroprzęsłowego korpusu na planie prostokąta, transeptu zwieńczonego czworoboczną wieżą na przecięciu naw i trójprzęsłowego prezbiterium na rzucie prostokąta po stronie wschodniej. Całość opięta została uskokowymi przyporami, w narożnikach usytuowanymi prostopadle do siebie. Wieżę zwieńczono blankowanym przedpiersiem osadzonym na wspornikach oraz zaopatrzono w narożną, południowo – zachodnią, zwieńczoną w podobny sposób wieżyczkę mieszczącą klatkę schodową. Dolna część klatki schodowej wysunięta została ku nawie, tuż obok jednej z wysokich, ostrołucznych arkad oddzielających przestrzeń podwieżową. W żadnej części kościoła nie zastosowano kamiennych sklepień, przykrywając nawę, transept i prezbiterium otwartą więźbą dachową lub drewnianą kolebką.

Stan obecny

   Średniowieczna bryła kościoła w okresie nowożytnym przysłonięta została przez liczne dobudówki: aż trzy kruchty, z czego dwie po obu stronach nawy i jedną przy prezbiterium od południa, oraz zakrystię po północnej stronie prezbiterium. Wieża miała zostać obniżona w 1873 roku, wymieniono także większość okien. Oryginalne zachowały się w ścianie wschodniej prezbiterium i w ścianie północnej tegoż, przy czym w tym ostatnim zachował się nawet gotycki witraż z herbem sir Guido de Briana. Część średniowiecznego witraża z głową Edwarda III dojrzeć można także w jednym z północnych okien nawy. Ponadto w prezbiterium widoczna jest oryginalna piscina i sedilia oraz kolejna piscina w transepcie.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of South-West Wales, Malvern 2003.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Parish Church of St. Martin A Grade II* Listed Building in Laugharne, Carmarthenshire.