Lamphey – pałac biskupi

Historia

   Dokładana data budowy biskupiej siedziby w Lamphey nie jest znana, lecz jej początki sięgają XIII wieku. Wówczas to wzniesiono podpiwniczony budynek Starej Auli (Old Hall). Gruntownej rozbudowy pałacu dokonał w pierwszej połowie XIV wieku Henry de Gower, biskup St. David. W 1546 roku budowla przeszła na własność Korony i podarowana przez króla Henryka VIII Ryszardowi Devereux, a następnie earlom Essex. W 1683 roku pałac został sprzedany rodzinie Owenów z Orielton, prawdopodobnie z powodu szkód odniesionych w czasie angielskiej wojny domowej. Budynki były prawdopodobnie wówczas wykorzystywane do celów gospodarczych.

Architektura

   Najstarszym elementem założenia był XIII-wieczny prostokątny budynek Starej Auli (Old Hall). Już w chwili postania była to konstrukcja podpiwniczona, służyła jako miejsce do spożywania posiłków, wydawania uczt, przyjmowania gości. Później została przemieniona w kuchnię i pomieszczenia dla służby. W drugiej połowie XIII wieku zaraz obok Starej Auli, biskup Ryszard Carew wzniósł większy, ale także na planie prostokąta, budynek Zachodniej Auli (Western Hall), który zastąpił funkcje wcześniejszej konstrukcji. Zachodnia Aula posiadała na środku północnej ściany kominek, kamienne siedziska przy oknach, a całe wnętrze zdobiły malowidła ścienne. Piętro od przyziemia oddzielał drewniany strop. Budynek zwieńczony był parapetem z krenelażem i posiadał liczne otwory strzelcze. W południowo – wschodnim narożniku umieszczono latrynę. W późniejszym okresie przyziemie otrzymało murowane sklepienie, dodatkową kondygnację dachową i nowe pomieszczenie latrynowe po stronie południowej.
   W XIV wieku wielkiej rozbudowy dokonał biskup Henry de Gower. Wzniósł on nieco na uboczu, na wschód od Zachodniej Auli, nowy prostokątny budynek zwany Aulą Gowera lub Wielką Aulą (Great Hall). Była to najbardziej znacząca budowla całego kompleksu, mająca wywierać wrażenie na podejmowanych tam gościach. Budowla posiadała 25 metrów długości, sklepione przyziemie i górną kondygnację do której prowadziły zewnętrzne schody po stronie północnej. Charakterystyczną cechą budowli był rząd arkad oświetlających wnętrze z północnej i południowej strony. Ponad nimi znajdował się parapet na wspornikach oraz krenelaż. Po południowo – zachodniej stronie dostawione było małe skrzydło z latryną.
   Na północ od wspomnianych budowli mur obronny wydzielał rozległy dziedziniec zewnętrzny na którym znajdowała się głównie zabudowa gospodarcza. Jej największym elementem był wielki spichlerz na ziarno przystawiony do muru obronnego po północnej stronie dziedzińca. Główna brama wjazdowa znajdowała się w wieży po północno – zachodniej stronie. Pomiędzy  dziedzińcem zewnętrznym a budynkiem Zachodniej Auli, znajdował się jeszcze wewnętrzny dziedziniec do którego dostępu bronił niższy mur wzmocniony wieżą bramną.  Znajdowały się tam biskupie ogrody oraz budynek Czerwonej Komnaty (Red Chamber), zapewniający dodatkowe pomieszczenia mieszkalne. Na początku XVI wieku w narożu wewnętrznego dziedzińca dobudowano kaplicę w stylu gotyku wertykalnego.

Stan obecny

   Obronno – pałacowa średniowieczna siedziba biskupów przetrwała do czasów współczesnych w formie trwałej ruiny. Zachowały się zewnętrzne ściany budynków Wielkiej Auli i Zachodniej Auli łącznie z dobudówkami na latryny, a także budynek Czerwonej Komnaty i wieża bramna wewnętrznego dziedzińca, dziś stojąca samotnie, jako że nie zachował się przylegający do niej pierwotnie mur. Widoczny jest natomiast zewnętrzny mur obronny, prawie na całym obwodzie. Zabytek udostępniony jest do zwiedzania za darmo od 1 kwietnia do 31 października codziennie w godzinach 10:00-16:00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Lamphey Bishop’s Palace.
Strona internetowa gatehouse-gazetteer.info, Lamphey Bishops Palace.