Kenfig – zamek

Historia

   Zamek Kenfig został wzniesiony w połowie XII wieku przez Roberta, earla Gloucester, jako ważny normański ośrodek zarządzania podbitymi ziemiami, obok którego do 1183 roku wyrosła osada (borough). Kenfig atakowany był przez Walijczyków co najmniej sześć razy: w 1167, 1184, 1232, 1257, 1294 oraz w 1295 przez Morgana ap Maredudda podczas buntu Madoga ap Llywelyna. Ostatni z tych ataków zakończył się zdobyciem i spaleniem zamku. Kolejny najazd miał miejsce w 1316 roku podczas rewolty Llywelyna Brena, tym razem jednak zamek pomimo uszkodzeń nie został zdobyty. Pechowa budowla jeszcze jedną napaść doświadczyła w 1321 roku, kiedy to miasto i zamek spustoszyły wojska lordów z marchii w trakcie kampanii przeciwko niepopularnemu faworytowi króla, Hugonowi Despenserowi. Na początku XIV wieku zamek został gruntownie przebudowany i wzmocniony, lecz pod koniec XV wieku, zarówno miasto Kenfig jak i zamek zostały opuszczone, z powodu piaskowych wydm zasypujących oba te ośrodki. W XVI stuleciu zamek znajdował się już w ruinie.

Architektura

   Główną budowlą zamku był czworoboczny w planie donżon o bokach długości 14 metrów i masywnych murach grubych w przyziemiu aż na 3,7 metra, usytuowany na sztucznym ziemnym kopcu. Krawędzie kopca pierwotnie obwarowane były fortyfikacjami drewnianymi. Naroża podstawy wieży wzmocniono przyporami czy też pilastrami. Wejście do wnętrza znajdowało się od strony południowo – zachodniej, na poziomie piętra. Także od tej strony znajdowało się obwiedzione fosą i ziemnym wałem podzamcze lub przyzamkowa osada. Zajmowała ona z grubsza kwadratową w planie przestrzeń o bokach długości 200 metrów.
   Po zniszczeniach z końca XIII wieku donżon odbudowano, ale ze znacznie cieńszą ścianą południową. Założono wówczas także w najniższej kondygnacji sklepienie kolebkowe, które przysłoniło jeden z dwóch szczelinowych otworów. Otwory te przebite zostały około połowy XIII wieku, w czasie gdy w mur północny wstawiono dwie latryny.
   Pod koniec XIII wieku lub na początku XIV wieku wokół donżonu wzniesiono kamienny, obwodowy mur obronny o grubości około 1,2 metra, wydzielający dziedziniec o średnicy około 37 metrów. Mur ten u podstawy zaopatrzono w ukośny cokół, natomiast dolene partie donżonu wzmocniono materiałem z rozebranych obwarowań drewniano – ziemnych. Bramę na dziedziniec usytuowano po stronie południowo – zachodniej, po 1321 roku umieszczoną w podłużnym budynku bramnym wystającym przed kurtyny zarówno od strony zewnętrznej jak i wewnętrznej. Na wschód od niej do muru po stronie dziedzińca przystawiony został wówczas także niewielki budynek, a donżon zaopatrzono w wejście bezpośrednio z poziomu gruntu.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Widoczne są jedynie relikty donżonu, usytuowane pośród pagórków ziemi i piachu, które skrywają relikty zawalonych murów. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.
Salter M., The castles of Gwent, Glamorgan & Gower, Malvern 2002.

Strona internetowa coflein.gov.uk, Kenfig castle.