Dolwyddelan – zamek

Historia

    Zamek został wzniesiony na początku XIII wieku z inicjatywy Llywelyna Wielkiego, jako strażnica wzdłuż głównej trasy przez północną Walię. Według tradycji Dolwyddelan było miejscem jego narodzin, choć obecnie uważa się, że urodził się w Tomen Castell, małej wieży, która wcześniej stała na pobliskim wzgórzu. Llywelyn był największym budowniczym zamków spośród walijskich władców, próbował on umocnić swoją władzę, budując warownie w Castell y Bere, Deganwy, Dolbadarn i właśnie w Dolwyddelan. Jego śmierć w 1240 roku osłabiła Walię i przyczyniła się do walk o schedę.
    Do 1255 roku Llywelyn ap Gruffudd (Ostatni) pokonał swych przeciwników, a na mocy traktatu z Montgomery został w 1267 roku uznany przez Anglików i Walijczyków za zwierzchniego władcę Walii. Jednak kiedy Edward I został królem Anglii w 1272 roku, stosunki z Llywelynem ap Gruffuddem szybko się popsuły. Doprowadziło to do Pierwszej Wojny o Niepodległość, która toczyła się w latach 1276-1277, w której położony na uboczu Dolwyddelan nie wziął udziału. Llywelyn został pokonany i zmuszony do oddania kontroli nad całą Walią na wschód od rzeki Conwy. Pokój nie trwał jednak długo, gdyż w 1282 roku Drugą Wojnę o Walijską Niepodległość zainicjował Dafydd ap Gruffudd, brat Llywelyna. Obaj zostali pokonani, Llywelyn zabity w bitwie pod Orewin Bridge, a Dafydd uciekł do Dolbadarn i ostatecznie złapany, został stracony przez Anglików.
W 1283 roku zamek Dolwyddelan został zdobyty przez Edwarda I podczas końcowego etapu podboju Walii. Obsadzony przez nowy garnizon, na rozkaz króla został naprawiony i rozbudowany, by pilnować pokoju na nowo zdobytych ziemiach. Jednak jako że strategia Edwarda I skupiała się na twierdzach mogących być zaopatrywanymi przez morze, Dolwyddelan szybko utracił na znaczeniu i do XIV wieku wycofano garnizon. Pod koniec XV stulecia został jeszcze zakupiony przez Maredudda ab Leuan ap Roberta, który dokonał niewielkich napraw. Nie jest wiadomo kiedy zamek został ostatecznie opuszczony, ryciny z XVIII wieku ukazują zamek już zrujnowany. Dolwyddelan został odrestaurowany w latach 1848-1850 przez barona Willoughby de Eresby.

Architektura

     Zamek z pierwszej połowy XIII wieku składał się wieży – donżonu na planie prostokąta do której później dobudowano od strony zachodniej nieregularny mur obronny, dostosowany kształtem do terenu wzgórza. Wieża posiadała dwa piętra z wejściem umieszczonym w przedsionku na górnym piętrze. Drzwi zabezpieczał mały most zwodzony i dół w przedsionku. Na drugiej kondygnacji donżonu znajdowała się główna komnata ogrzewana kominkiem, na poziom niżej prowadziła klapa w podłodze i drabina. Drzwi w południowo – zachodnim narożniku piętra prowadziły do korytarza z latryną na końcu. Trzecia kondygnacja została dodana do wieży w drugiej połowie XIII wieku lub pod koniec XV stulecia, w wyniku czego osiągnęła ona wysokość 12 metrów.
    Druga dwupiętrowa wieża została dobudowana w narożniku północno – zachodnim przez Edwarda I podczas remontów w latach 1283-1284. Posiadała ona także kominek na najwyższym piętrze, do którego prowadziły wewnętrzne schody. W północnym narożniku znajdował się wykusz latrynowy.
    Od wschodu i zachodu zamku broniła wykopana częściowo w skale sucha fosa. Wjazd do zamku zapewniała prosta furtka w pobliżu zachodniej wieży, w kurtynie północnej. Po południowej stronie donżonu odkryto ślady pieca, jednak nie wiadomo w jakim okresie powstał.

Stan obecny

    Do dnia dzisiejszego przetrwała główna, wschodnia wieża – donżon, jeden z najcenniejszych przykładów rodzimego walijskiego budownictwa tego typu, choć blanki są dodatkiem XIX-wiecznym. Z wieży zachodniej zachowała się jedynie ściana wschodnia, a mur obronny widać jedynie w postaci fundamentów. Zamek udostępniony jest do zwiedzania.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego