Dinas Brân – zamek

Historia

   Pierwsze obwarowania powstały na późniejszym zamkowym wzgórzu już w epoce żelaza, około 600 roku p.n.e. Średniowieczny zamek został zbudowany w połowie XIII wieku, prawdopodobnie przez Gruffydda II ap Madoga, władcę walijskiego księstwa Powys Fadog. Gdy zmarł on w 1269 lub 1270 roku, zamek przekazano jego czterem synom. Najstarszym synem i seniorem był Madoc, ale każdy z młodszych dziedziców mógł mieszkać w Dinas Bran.
  
W 1276 roku rozpoczęła się wojna między Anglią i Walią, a armia Edwarda I wkrótce najechała przeciwnika. Dwaj bracia, Llywelyn i Madoc, zawarli pokój z królem, jednakże na zamku przebywali wciąż walczący młodsi bracia, Owain i Gruffudd. W obliczu nadciągających angielskich sił Henryka de Lacy, earla Lincoln, bracia podpalili i opuścili warownię. Zamek nie został jednak poważnie uszkodzony, a pożar ograniczył się głównie do konstrukcji drewnianych wewnątrz murów. Henryk de Lacy zalecał królowi Edwardowi, aby zamek naprawiono i obsadzono angielskim garnizonem.
  
Historia Dinas Bran podczas drugiej wojny o niepodległość Walii, która wybuchła w 1282 roku, nie jest znana. Walijczycy mogli go odzyskać, jak wiele innych twierdz w pierwszych miesiącach wojny, ale ostatecznie przypadł Anglikom. Po zakończeniu wojny większość księstwa Powys Fadog wraz z zamkiem została przyznana Johnowi de Warenne, earlowi Surrey. Zamiast go odbudować, Warenne zdecydował się zbudować nowy zamek w Holt, a Dinas Brân popadł w ruinę.

Architektura

   Zamek został wzniesiony na wysokim wzgórzu blisko jego północnych i zachodnich stoków. Tam zewnętrzne obwarowania ziemne nie były potrzebne z racji wysokich i urwistych skarp. Z pozostałych stron podejście do zamku zabezpieczono szerokim, wykutym w skale przekopem o 6 metrach głębokości.
   Zamek założono na planie zbliżonym do prostokąta z głównym elementem w postaci czworobocznego, dwupiętrowego donżonu po wschodniej stronie, który w całości został wysunięty przed obwód murów obronnych. Usytuowanie to wyjaśnić można tym, iż w tamtym miejscu teren osiągał najwyższą wysokość. Masywny budynek mógł też dzięki wysunięciu poza mury obronne flankować most i bramę wjazdową. Zarówno donżon jak i baszty bramne wyposażone były w latryny, na co wskazują zachowane opadające odpływy.
   Dostęp do zamku prowadził po przerzuconym przez przekop drewnianym moście, przez północno – wschodnią bramę, składającą się z dwóch wąskich baszt o kształcie wydłużonych podków, flankujących przejazd pomiędzy nimi. Przejazd bramny został zwieńczony sklepieniem żebrowym. Dodatkowa wieża podkowiasta została wzniesiona w ciągu kurtyny południowej. Prawdopodobnie miała trzy piętra z komnatami mieszkalnymi na  najwyższym poziomie. Tuż obok niej znajdował się prostokątny budynek wielkiej sali (great hall) po którym widoczne są dwa duże ostrołukowe otwory w murze obwodowym. Było to duże pomieszczenie służące do podawania posiłków i przyjmowania gości, połączone przejściem z kuchnią, znajdującą się w przyziemiu wieży południowej. W południowo – zachodniej części muru obronnego znajdowała się mała furta wyjściowa. Teren zamkowego dziedzińca zajmowały stajnie, warsztaty, budynki gospodarcze i być może kaplica, wszystkie wykonane z drewna.

Stan obecny

   Zamek dzisiaj to słabo zachowana ruina. Widoczne są głownie relikty donżonu, baszt bramnych i mur obronny przy którym stał budynek wielkiej sali. Czytelna jest także sucha fosa zamkowa. Wstęp na teren ruin jest wolny, a relikty zabudowy zostały opisane tablicami informacyjnymi rządowej agencji Cadw. Z zamkowego wzgórza rozpościera się wspaniały widok, także już choćby z tego powodu warto odwiedzić Dinas Brân. Dodatkowo w pobliżu znajdują się ruiny opactwa Valle Crucis.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Davis P.R., Castles of the Welsh Princes, Talybont 2011.

Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.
Strona internetowa wikipedia.org, Castell Dinas Brân.