Clynnog Fawr – kościół św Beuno

Historia

   Kościół w Clynnog Fawr został zbudowany w stylu angielskiego gotyku wertykalnego w latach 1480-1486, a już na początku XVI stulecia został powiększony, między innymi o wieżę i zakrystię. Wcześniejsza świątynia która znajdowała się na tym miejscu została spalona przez wikingów, a następna zniszczona przez Normanów. Nowy kościół pod koniec XV wieku otrzymał godność kolegiaty, jako jeden z zaledwie sześciu w Walii. Był on ważnym przystankiem dla pielgrzymów zmierzających na wyspę Bardsey. Budowla była wielokrotnie restaurowana w różnych okresach, w tym między innymi w latach  1848-1856, 1913, 1924, 1926 i 1940.

Architektura

   Kościół z końca XV wieku składał się z prostokątnej w planie nawy, dwóch krótkich ramion transeptu i czworobocznego prezbiterium o tej samej szerokości co nawa. Prezbiterium i nawa otwarte były na transept ostrołucznymi arkadami, lecz same ramiona transeptu już nie posiadały arkad przy skrzyżowaniu naw. W narożniku pomiędzy prezbiterium a południową częścią transeptu umieszczono spiralną klatkę schodową wiodącą na poddasze.
   Na początku XVI stulecia po zachodniej stronie nawy wzniesiono czworoboczną wieżę z dużymi, gotyckimi oknami z maswerkami na najwyższej kondygnacji i zwieńczoną ozdobnym krenelażem. Ozdobne blanki umieszczono także na ścianach przez całą długość nawy, prezbiterium i transeptu, a narożniki budowli zwieńczone zostały sterczynami. Po stronie północnej do nawy został dobudowany w XVI wieku dwupiętrowy aneks z kruchtą w przyziemiu i pomieszczeniem na piętrze. Drugi aneks o podobnej wielkości, mieszczący zakrystię, znalazł się po północnej stronie prezbiterium, a po południowej stronie wieży w odległości paru metrów wzniesiono wolnostojącą, prostokątną w planie kaplicę.

Stan obecny

   Kościół św. Beuno należy dziś do jednych z najbardziej okazałych późnośredniowiecznych świątyń parafialnych na terenie północnej Walii, co więcej nie zniekształconym żadnymi większymi przekształceniami nowożytnymi. Wewnątrz prezbiterium warte uwagi są stalle z około 1500 roku oraz średniowieczna drewniana skrzynia wydrążona z jednego kawałka jesionu, służącą do zbierania datków ofiarowanych przez pielgrzymów. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się zegar słoneczny datowany na koniec X wieku, początek XII wieku. Kościół połączony jest nowożytnym korytarzem z położoną obok XVI-wieczną kaplicą, która według tradycji znajduje się na miejscu wczesnośredniowiecznej pustelni św. Beuno.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa walesdirectory.co.uk, St Beuno’s Church.

Strona internetowa wikipedia.org, Clynnog Fawr.