Chirk – zamek

Historia

     Budowę zamku rozpoczęto w 1295 roku z inicjatywy Rogera Mortimera de Chirk,  w ramach łańcucha warowni króla Edwarda I na północy Walii. Jako że król miał niewystarczające zasoby, by utrzymywać dużą liczbę zamków i garnizonów w obliczu ciągłych walk z Walijczykami, starał się dzielić ciężar finansowy ze swoimi bogatymi magnatami, ustanawiając szereg lordów w Chirk, Denbigh, Hawarden, Holt i Ruthin. W każdym z tych obszarów obdarowany ziemią był odpowiedzialny za zbudowanie zamku, który zabezpieczałby okoliczny teren. Zamek w Chirk chronił wejścia do doliny Ceiriog i była centrum administracyjnym dla marchii Chirkland. Budowa warowni trwała do 1310 roku, lecz nigdy nie została ukończona.
    W 1322 roku Roger Mortimer poparł bunt Tomasza, earla Lancaster. Gdy rewolta nie powiodła się, został uwięziony w zamku Tower w Londynie, a jego majątek został skonfiskowany. Roger zmarł w więzieniu w 1326, ale w tym samym roku jego bratanek, Roger Mortimer z Wigmore, uciekł do Francji, gdzie przyłączył się do królowej Izabeli, niechcianej żony Edwarda II. Po ich powrocie do kraju i udanym obaleniu króla, Mortimer odzyskał zamek, lecz cieszył się nim jedynie do 1330 roku, kiedy to sam został skazany. Chirk ponownie powrócił w ręce angielskiej Korony.
    W 1335 roku król Edward III nadał zamek Chirk Ryszardowi FitzAlanowi, earlowi Arundel. Był on jednym z najbogatszych ludzi w królestwie, ale jego rodzina rzadko przebywała w Chirk, przez co zamek nadal pozostawał nieukończony. Ryszard był jednym z Lordów Apelantów, możnych, którzy zbuntowali się przeciw Ryszardowi II w 1388 roku i zmusili króla do rządzenia pod nadzorem. Kiedy Richard II odzyskał kontrolę, w 1397 roku stracił Ryszarda FitzAlana. Chirk został ponownie skonfiskowany przez Koronę, do czasu gdy syn Ryszarda, Tomasz FitzAlan, połączył siły z Henrykiem Bolingbroke, który w 1399 roku obalił króla i jako król Henryk IV, zwrócił FitzAlanowi majątek. Na początku XV wieku Tomasz FitzAlan dokonał przebudowy zamku, prawdopodobnie w obliczu buntu walijskiego Owaina Glyndŵra, który rozpoczął się w 1400 roku. Ponieważ zmarł na dyzenterię podczas oblężenia Harfleur w 1415 roku bez męskiego potomka, Chirk powrócił do Korony.
   
W XV i XVI stuleciu zamek zmieniał często właścicieli, którzy nie inwestowali w rozwój budowli. W 1593  roku został sprzedany Tomaszowi Myddeltonowi, kupcowi i założycielowi Kompania Wschodnioindyjskiej. Chirk stał się wówczas jego mieszkaniem oraz centrum administracyjnym dla walijskich interesów. W związku z tym przekształcił on zamek w okazałą rezydencję z nowym północnym skrzydłem z eleganckimi jadalniami, salonami i kuchnią. Syn Tomasza Myddelton, również o imieniu Tomasz,  był zwolennikiem Parlamentu podczas angielskiej wojny domowej, lecz podczas “Powstania w Cheshire” z 1659 roku zmienił strony. Poskutkowało to oblężeniem zamku w czasie którego zniszczony został wschodni fragment i dwie baszty. W 1660 roku Karol II został przywrócony na tron, a Chirk zwrócony Tomaszowi Myddeltonowi, który zmarł trzy lata później. Prace remontowe na zamku, które przeprowadzono w latach 1664-1678, nadzorowała babka Tomasza, Mary Napier. Objęły one przebudowę wschodniej części budowli, oraz odbudowę dwóch baszt na średniowiecznych fundamentach. Myddeltonowie mieszkali w Chirk do początku XX wieku, kiedy to Tomasz Scott-Ellis ponownie zagospodarował okolicę. Zamek przeszedł pod opiekę państwa w 1978 roku.

Architektura

     Zamek prawdopodobnie planowano wybudować jako dużą, koncentryczną warownię na planie regularnego czworoboku, składającą się z dwóch obwodów murów obronnych wzmocnionych basztami. Przypuszczenie to uprawdopodabnia towarzyszenie Rogerowi Mortimerowi przy pracach architekta króla Edwarda I, Jakuba z St George. Jednak podobnie jak zamek w Beaumaris, Chirk nigdy nie został ukończony. Zewnętrzny pas obwarowań nie został zaczęty, a z siedmiu do dziewięciu baszt wewnętrznego obwodu, tylko pięć zostało wzniesionych. Zamek aż do początku XV wieku nie posiadał nawet murowanego zamknięcia od strony południowej. Wzniesione około 1400 roku przez Tomasza FitzAlana, południowe skrzydło nie posiadało jednak żadnych baszt.

Stan obecny

   Zamek przetrwał do czasów współczesnych w znacznie przebudowanej formie. Średniowieczną metrykę posiada skrzydło północne i zachodnie wraz z trzema basztami, oraz późniejsze o sto lat skrzydło południowe. Wschodnia część zamku został odbudowana w XVII wieku na średniowiecznych fundamentach, lecz posiada już dużo cieńsze mury i inny układ wnętrz. Prawdopodobnie wszystkie baszty zostały też obniżone o jeden poziom, a pierwotny wygląd warowni psują poprzebijane we wszystkich basztach i murach nowożytne okna. Ze średniowiecznych elementów zobaczyć można bramę z wysoką arkadą na bronę oraz parę gotyckich portali i niewielkich okien od strony dziedzińca. Zamek jest otwarty dla turystów od marca do października, z ograniczonymi datami otwarcia w listopadzie i grudniu.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego