Carmarthen – kościół św Piotra

Historia

   Pierwsze informacje o kościele w Carmarthen pochodzą z początku XII wieku, kiedy to został on przekazana opactwu Battle w Anglii. Ten pierwotny kościół znacznie przebudowany i powiększony został w XIII i XIV wieku, a następnie w XV i na początku XVI stulecia. W okresie kasacji klasztorów w XVI wieku stał się własnością angielskiej Korony. Odbywały się w nim sądy konsystorza kanclerza diecezji St Davids, sądzony w nim był także w 1555 roku biskup Robert Ferrar. Oskarżony o herezję został następnie spalony na rynku. W XVIII wieku kościół otrzymał nową zakrystię, przekształcono częściowo także wnętrza i zbudowano ozdobny krenelaż na wieży. W 1816 roku kościół został objęty patronatem St David’s College w Lampeter, aż we wczesnych latach XX wieku przeszedł w zakres biskupa St Davids. W międzyczasie w XIX stuleciu przeprowadzono jego gruntowną renowację w trakcie której wymieniono między innymi większość okien.

Architektura

   Kościół pod koniec średniowiecza, na skutek kilkukrotnych prac budowlanych osiągnął formę okazałej budowli o bogatym układzie architektonicznym. Składa się wówczas z długiej, pięcioprzęsłowej nawy głównej o kształcie prostokąta, węższego ale dość mocno wydłużonego, trójprzęsłowego prezbiterium po wschodniej stronie, czworobocznej wieży po stronie zachodniej oraz północnego ramienia transeptu (części te wzniesiono w XIII i XIV wieku).
   Po stronie południowej znajdowała się nawa boczna, której zachodnia część mogła wykorzystywać fragmenty starego kościoła z XII wieku, w wschodnia część została przedłużona w XV wieku, tak że prawie osiągnęła wschodni kraniec prezbiterium. Ten wschodni kraniec wykorzystywany był jako kaplica, natomiast większość nawy południowej otwarto na nawę główną pięcioma ostrołucznymi arkadami opartymi na wielobocznych filarach.
   Pod koniec średniowiecza podwyższono także ściany nawy głównej i prezbiterium, by zrównać je z nową nawą oraz wzniesiono kruchtę południową. Ostatecznie wewnętrzna długość kościoła od zachodniej części nawy, po wschodni kraniec prezbiterium, osiągnęła aż 52 metry, dzięki czemu kościół stał się jedną z najdłuższych świątyń na terenie Walii. Szerokość obu naw wyniosła natomiast 15 metrów.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of South-West Wales, Wolverhampton 2003.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa coflein.gov.uk, St Peter’s church, Carmarthen.
Strona internetowa wikipedia.org, St Peter’s church, Carmarthen.