Historia
Początki ufortyfikowanego gospodarstwa, czy też niewielkiej osady zwanej Caer Lêb, sięgać mogły epoki żelaza i około II wieku p.n.e. Gospodarstwo użytkowane przez bardzo długi czas, gdyż około III wieku n.e., a więc w okresie rzymskiej okupacji Brytani, wewnątrz jej obwarowań wzniesiono co najmniej jeden kolisty budynek. Ostatnie ślady osadnictwa w Caer Lêb związane były z okresem średniowiecza, lecz nie wiadomo, czy nadal miało ono wówczas formę ufortyfikowanej małej osady.
Architektura
Gospodarstwo założone zostało blisko rzeki Braint, w pobliżu podmokłych i zabagnionych terenów. Oprócz naturalnego ukształtowania terenu ochronę zapewniały drewniano – ziemne obwałowania na planie nieregularnego pięcioboku, zajmującego obszar około 61 x 49 metrów. Narożniki zachodnie utworzono mniej więcej pod kątem prostym, natomiast wschodni i południowy lekko rozwarte, umieszczone po bokach najłagodniejszego środkowego narożnika południowo – wschodniego. W pobliżu tego ostatniego znajdowała się brama wjazdowa na teren majdanu.
Fortyfikacje gospodarstwa składały się z obwodu dwóch wałów i poprzedzających je rowów fosy, przynajmniej częściowo nawodnionych ze względu na podmokłość okolicznych terenów. Wały miały około 7,5 metra szerokości u podstawy. Była to wystarczająca grubość by umieścić w koronie chodnik straży, ale nie wiadomo czy zostały one wykonane dla któregokolwiek z wałów. Przypuszczalnie wały wieńczyła natomiast jakaś forma palisadowej konstrukcji. Wysokość wału wewnętrznego sięgała co najmniej 2 metrów, a zapewne nieco wyżej. Wątpliwe by jakieś bardziej wyszukane zabezpieczenia poza wrotami miała brama.
Wewnątrz gospodarstwa w północno – wschodniej części majdanu znajdowała się wydłużona platforma o szerokości 9-12 metrów i długości wypełniającej cały dziedziniec. Przy środkowej części jej krawędzi w okresie rzymskim wzniesiono czworoboczny budynek o bokach długości około 3 metrów i ścianach grubości 1,1 metra. Ponadto w południowo – zachodniej części majdanu wniesiony został także okrągły kamienny budynek o średnicy 5,5 metra i ścianach o grubości 1,1 metra, do którego wejście wiodło od strony północno – zachodniej. Jego podłoga była wyłożona kamiennymi płytami, pośrodku znajdował się kamienny moździerz, a blisko ściany palenisko.
Dom kolisty wzniesiony został w celtyckiej tradycji budowlanej, dla której typowe były okrągłe domostwa z wysokimi dachami i niskimi ścianami, częściej wznoszone z drewna, z wkopywanych w podłoże słupów, rozmieszczonych w równych odległościach na planie koła, pomiędzy którymi przestrzenie wypełniano mniejszymi belkami lub ścianami plecionkowymi, nierzadko oblepionymi gliną. Domy tego typu wieńczyły stożkowe dachy kryte strzechą lub torfem. W przypadku większych budowli, oprócz ścian obwodowych, podporę dachów stanowiły słupy, tworzące wewnętrzne podziały, lub wolnostojące słupy rozmieszczone pośrodku domostwa.
Stan obecny
Wewnętrzny wał Caer Leb jest w dobrym stanie, ale zewnętrzny został zniszczony po stronie północno – wschodniej i południowo – wschodniej, gdzie wykorzystano go do zasypania rowów. Z tego powodu fosa zewnętrzna jest prawie całkowicie niewidoczna. W części północnej, południowej i zachodniej w obwałowaniach widnieją przerwy, prawdopodobnie wydeptana przez bydło z okolicznych gospodarstw. Nie zachowały się żadne widoczne gołym okiem ślady po wewnętrznej zabudowie.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Driver T., The Hillforts of Iron Age Wales, Eardisley 2023.
Haslam R., Orbach J., Voelcker A., The buildings of Wales, Gwynedd, London 2009.
Reid M., Prehistoric Houses in Britain, Princes Risborough 1993.
The Royal Commission on The Ancient and Historical Monuments and Constructions in Wales and Monmouthshire. An Inventory of the Ancient Monuments in Anglesey, London 1937.