Burton – kościół św Marii

Historia

   Kościół w Burton najpewniej  zbudowany został w XIII wieku, choć chronologia wznoszenia poszczególnych jego elementów nie jest pewna. W XIV stuleciu mógł zostać powiększony o boczne kaplice oraz być może o wieżę, choć ta ostatnia mogła być także efektem prac budowlanych z XV wieku lub nawet XVI wieku, podobnie jak kolejna mała kaplica po północnej stronie prezbiterium, ufundowana przez rodzinę Wogan. W drugiej połowie XIX wieku kościół przeszedł wiktoriańską renowację w trakcie której dobudowano (lub gruntownie przebudowano) kaplicę św. Andrzeja. Według niektórych interpretacji kaplica ta mogła być najstarszym elementem budowli, do której pod koniec XIII wieku dostawiono pozostałe elementy kościoła.

Architektura

   Kościół pod koniec średniowiecza była dużą jak na wiejskie świątynie budowlą, składająca się z wielu elementów o trudnej dziś do odtworzenia chronologii powstawania. Składał się z prostokątnego w planie, jednonawowego korpusu, wąskiego ale mocno wydłużonego prezbiterium po stronie wschodniej i dość masywnej wieży na rzucie kwadratu po stronie zachodniej. Do wschodniej części nawy od północy i południa przylegały płytkie kaplice o charakterze pseudotranseptu. Kolejna mała kaplica, a w zasadzie ryzalit mieszczący nagrobek Richarda Wogana, dostawiony został w pierwszej połowie XVI wieku do północnej ściany prezbiterium. Kolejna kaplica, prawdopodobnie największa, otwarta od północy dwoma arkadami, znajdowała się po południowej stronie prezbiterium. Całość uzupełniała kruchta poprzedzająca południowe wejście do nawy.

Stan obecny

   Kościół św. Marii został niestety dość mocno przekształcony w trakcie nowożytnych renowacji. Spowodowały one wyburzenie północnej ściany korpusu, którą po wstawieniu dwóch filarów i jednego filara przyściennego otwarto na nową nawę. Gruntownie przemurowano także ściany kaplicy południowej przy prezbiterium (poza ścianą zachodnią) umieszczając w niej dziwaczne, wysokie okna (być może naśladujące pierwotne otwory lancetowate). Wymieniono również okna w południowej ścianie korpusu, wschodnie okno prezbiterium i zachodnie wejście do wieży. Dodatkowo nad korpusem umieszczono małą dzwonnicę, a od północy przy kaplicy wysoki komin. Wewnątrz w trakcie remontów wymieniono więźbę dachową i prawie całe wyposażenie. Oryginalne pozostały arkady południowo – wschodniej kaplicy, XVI-wieczny nagrobek skrzyniowy i średniowieczna chrzcielnica.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of South-West Wales, Malvern 2003.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Church of Saint Mary A Grade II* Listed Building in Burton, Pembrokeshire.