Abergavenny – zamek

Historia

   Pierwszy, wówczas jeszcze drewniany, zamek w Abergavenny został wzniesiony około 1087 roku przez normandzkiego lorda Hamelina de Ballon. W latach 60-tych XII wieku, kolejny z właścicieli zamku, Henryk Fitzmiles, lord Abergavenny, został zabity przez walijskiego władcę Gwent, Seisylla ap Dyfnwal. Bez męskiego spadkobiercy majątek Henryka wraz z zamkiem, przeszedł na męża jego córki Berthy, Williama de Braose, który dokonał przebudowy i rozbudowy swej nowej siedziby.
   W 1175 roku w okresie Bożego Narodzenia, De Braose wezwał Seisylla i jego syna Geoffreya wraz z innymi pomniejszymi walijskimi władcami księstwa Gwent do zamku, pozorując chęć pojednania, jednak po ich przybyciu kazał zabić w wielkiej sali zamku wszystkich mężczyzn. Czyn ten, a także objęcie ziem pomordowanych, zaowocowało sankcjami Korony angielskiej, pragnącej uspokojenia na pograniczu walijsko – angielskim, w wyniku których William musiał wycofać się z życia politycznego i przekazać majątek synowi.
  
W 1182 roku Hywel ap Iorwerth, lord Caerleon, wraz z krewnymi Seisylla w odwecie podpalił warownię w Abergavenny. De Braosa nie był wówczas na zamku, lecz większość jego załogi wzięto do niewoli. W trakcie dalszych walijsko – angielskich zmagań z pierwszej połowy XIII wieku zamek często przechodził z rąk do rąk. Ostatecznie w 1233 roku został zniszczony przez Ryszarda Marshala, earla Pembroke i walijskich książąt. Po tym wydarzeniu został odbudowany, a w miejsce drewnianego, wzniesiono kamienny donżon.  Kolejne rozbudowy przeprowadzano w XIV i XV wieku z inicjatywy rodu Hastings, jednak od XV stulecia żaden lord nie mieszkał na stałe w Abergavenny. W 1404 roku miasto zostało złupione w trakcie walijskiego buntu Owaina Glyndŵra, lecz sam zamek wytrzymał oblężenie i nie został zdobyty.
   W trakcie angielskiej wojny domowej z XVII wieku król Karol I rozkazał zniszczenie zamku z powodu obawy przed jego obsadzeniem przez armię parlamentu. Pod koniec XVIII wieku, gdy ruiny na fali romantyzmu zaczęły przyciągać pierwszych turystów, Henry Nevill, drugi hrabia Abergavenny, wybudował w 1819 roku domek myśliwski na szczycie wzgórza, gdzie pierwotnie znajdował się średniowieczny donżon.

Architektura

   Pierwotny zamek w Abergavenny  był typową drewnianą budowlą typu motte and bailey z wieżą otoczoną częstokołem na szczycie kopca i ufortyfikowanym przedzamczem od północno-zachodniej strony. Jeszcze w XII wieku dobudowano, początkowo drewniany, budynek wielkiej sali, a pod koniec XIII wieku wzmocniono zamek murem obwodowym i dwoma wieżami narożnymi: cylindryczną i wieloboczną. Około 1400 roku na miejscu prostej bramy przeprutej w murze, wzniesiono nowy budynek bramny z mostem zwodzonym i pomieszczeniem strażniczym na pierwszym piętrze. Zewnętrzną strefę obrony zamku stanowiła sucha fosa.
   Donżon na wzniesieniu był cylindryczną, od około 1233 roku kamienną wieżą z ostrołukowym portalem wejściowym, gotyckimi oknami i otworami strzelczymi. Wejście znajdowało się na wysokości pierwszego piętra i prowadziły do niego drewniane schody.
   Główny, prostokątny budynek zamku (stone hall) ulokowany był pomiędzy kopcem a bramą i stykał się jedną ścianą z murem obronnym. Składał się on z wielkiej komnaty na piętrze i pomieszczeń magazynowych poniżej. W komnacie podawano na podwyższeniu posiłki lordowi, a z przeciwnej strony znajdowały się spiralne schody prowadzące do umieszczonej prawdopodobnie w osobnym budynku kuchni.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych  przetrwały spore fragmenty muru obronnego, ruiny wieży wielokątnej i okrągłej oraz relikty budynku bramy. Na najstarszym fragmencie zamku, czyli kopcu z XII wieku, wznosi się obecnie XIX-wieczny budynek, postawiony na średniowiecznych fundamentach. Funkcjonuje w nim miejscowe muzeum.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.