Aberdaron – kościół św Hywyna

Historia

   Kościół parafialny św. Hywyna w Aberdaron datowany jest na XII wiek, lecz jego początki sięgać mogą nawet V-VII wieku n.e. Jego duże znaczenie wynikało z ulokowania w pobliżu przystani, skąd płynęły statki do opactwa na wyspie Bardsey, które w średniowieczu było znaczącym miejscem pielgrzymkowym. Aby pomieścić bardzo dużą liczbę pielgrzymów kościół powiększono w XII wieku, a wędrowcy byli karmieni i pojeni w tzw. Wielkiej Kuchni (Y Gegin Fawr) obok kościoła. Kolejna poważna rozbudowa kościoła św. Hywyna miała miejsce pod koniec XV lub na początku XVI wieku, kiedy to dodana została druga nawa. Upadek świątyni rozpoczął się od okresu reformacji. W 1841 roku kościół znajdował się już w stanie ruiny i został opuszczony. W okolicy powstała nowa świątynia, była ona jednak na tyle niepopularna, iż w 1868 roku kościół św. Hywyna został wyremontowany. Kolejne prace naprawcze prowadzone były w XX stuleciu.

Architektura

   Kościół pierwotnie w XII wieku był prostą budowlą salową na planie prostokąta. U schyłku średniowiecza osiągnął kształt budowli dwunawowej na planie prostokąta, bez wydzielonego zewnętrznie prezbiterium. Północna nawa była starą konstrukcją salową, przedłużoną w XIV wieku ku wschodowi o dwa przęsła, a południowa nawa dobudowana została pod koniec XV stulecia. Obie były jednakowej długości i zbliżonej szerokości. Łączyły się na całej długości pięcioma lekko ostrołucznymi, profilowanymi arkadami, opartymi na wielobocznych filarach. Główne wejście znajdowało się po stronie zachodniej w uskokowym, półkoliście zamkniętym portalu. Drugie wejście umieszczone było we wschodniej części ściany północnej, w portalu który przeniesiony został na to miejsce w XIV wieku, po przedłużeniu nawy. Wnętrze przykryte zostało otwartą, jętkową więźbą dachową.

Stan obecny

    Kościół zachował późnośredniowieczną formę wraz z romańskim zachodnim portalem wejściowym, zamurowanym portalem północnym i XV-wieczną więźbą dachową. Z pierwotnego wyposażenia zachowała się średniowieczna kropielnica i chrzcielnica oraz dwa rzeźbione głazy upamiętniające parę kapłanów z V lub VI wieku. Po zachodniej stronie kościoła obejrzeć można średniowieczny budynek Y Gegin Fawr.

pokaż kościół na mapie

pokaż Wielką Kuchnię na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa wikipedia.org, St Hywyn’s Church, Aberdaron.