Findochty – wieża mieszkalna

Historia

   Najstarsze przekazy pisemne dotyczące dóbr Findochty odnosiły się do roku 1440, kiedy to ziemie Findochtyfield zostały podarowane przez króla Jakuba II Johnowi Duff. W 1521 roku „Fyndacthie” przeszło na Alexandra Ogilvie, lecz sama wieża wspomniana został po raz pierwszy dopiero w 1568 roku, przy okazji przejęcia dóbr od Jamesa Ogilvie przez Thomasa Ord. W 1615 roku król Jakub VI potwierdził wieżę Findochty jako własność majątku sir Waltera Ogilvie. Nie wiadomo do kiedy pełniła funkcje mieszkalne, ale do drugiej połowy XVIII stulecia znajdowała się już w ruinie.

Architektura

   Skromna wieża mieszkalna wzniesiona została na wzgórzu wydłużonym mniej więcej na linii wschód – zachód, w niedalekiej odległości od brzegów Morza Północnego. Otrzymała w planie kształt litery L, składający się z głównego bloku o szerokości 7,4 metra i z czworobocznego mniejszego skrzydła o wymiarach 5 x 3,2 metra, usytuowanego po stronie północnej. Mniejsze skrzydło  umieszczono praktycznie już na skarpie wzgórza, natomiast wejście bo budynku osadzono po przeciwnej, południowej stronie.
   Przyziemie budowli mieściło podsklepione pomieszczenia gospodarcze, pełniące rolę kuchni, wyposażonej w palenisko i odpływ ściekowy. Palenisko, czy też kominek miał 1,4 metra szerokości i masywne nadproże. Obok w przyziemiu znajdowała się druga komora, również przykryta sklepieniem kolebkowym. Była ona doświetlana małym otworem okiennym, wyposażona w otwór strzelecki dla ręcznej broni palnej i półkę ścienną. Komunikację pionową zapewniała klatka schodowa umieszczona w mniejszym skrzydle.
   Na pierwszym piętrze we wschodniej części budynku znajdowała się aula, czyli główne pomieszczenie dzienne, oświetlane czworobocznymi, niedużymi otworami okiennymi. Zachodnią część wieży stanowiło bardziej prywatne pomieszczenie mieszkalne, ogrzewane kominkiem i pośrednio przez znajdującą się poniżej kuchnię. W jednej z jego ścian umieszczono półkę. Kolejne pomieszczenie w mniejszym skrzydle oświetlało zachodnie okno i po jednym małym otworze strzeleckim w każdej z trzech ścian. Na drugim piętrze, czy też poddaszu znajdowały się prywatne komnaty mieszkalne.

Stan obecny

   Do chwili obecnej przetrwała przede wszystkim zachodnia część wieży mieszkalnej, wraz z dwoma kondygnacjami mniejszego skrzydła północnego, osiągającymi maksymalnie wysokość około 8 metrów. Przetrwały fragmenty szczytu mniejszego skrzydła, co wskazywałoby, że pierwotnie nie był dużo wyższy. Wschodnia część założenia zajmowana jest przez nowożytny zrujnowany budynek, do którego wzniesienia prawdopodobnie czerpano materiał budowlany z wieży. Wstęp na jej teren nie jest niczym ograniczony.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Coventry M., The castles of Scotland, Prestonpans 2015.

MacGibbon D., Ross T., The castellated and domestic architecture of Scotland from the twelfth to the eighteenth century, t. 3, Edinburgh 1889.
Salter M., The castles of Grampian and Angus, Malvern 1995.
Walker D.W., Woodworth M., The buildings of Scotland. Aberdeenshire: North and Moray, London 2015.