Historia
Dobra Drummond, pierwotnie zwane Concraig, od pierwszej połowy XIV wieku były własnością rodu o tym samym nazwisku, którego członek, Malcolm Drummond, otrzymał je od Roberta I w podziękowaniu za męstwo wykazane w tracie bitwy pod Bannockburn. Budowa na nich murowanej wieży mieszkalnej rozpoczęła się dopiero po 1487 roku, z inicjatywy sir Johna Drummonda of Cargill, pierwszego lorda tamtejszych ziem. Król Jakub IV zezwolił na jej wzniesienie specjalną licencją, udzieloną w 1491 roku, choć same prace budowlane mogły ruszyć już rok lub dwa lata wcześniej. W 1496 roku wieża z pewnością była już zamieszkiwana, gdyż nocował w niej Jakub IV, ale jeszcze nie ukończona, o czym świadczyłoby jego wsparcie dla murarzy z „Drummymne”. Prace najpewniej zakończono do 1509 roku, gdy w przywileju dla Drummond z ziem Strathearn odnotowane zostało „Drummane cum castro fortalicio, manerio, pomeriis et ortis earundem”.
Córką sir Johna Drummonda była Margaret, kochanka króla Jakuba IV. Zmarła ona w 1501 roku w Drummond, prawdopodobnie na skutek zatrucia, gdyż wraz z nią umarły jej dwie siostry: Eupheme i Sibylla. W chwili zgonu nie wywołało to zbyt dużych podejrzeń, jako iż standardy żywieniowe i higiena były wówczas na niskim poziomie, lecz po pewnym czasie pojawiły się teorie spiskowe o celowym morderstwie. Spowodować mieliby go angielscy agenci, szkocka szlachta lub nawet sam Jakub IV, pragnący poprzez małżeństwo z córką Henryka VII połączyć Szkocję unią z Anglią. Nieco wcześniej nagłą śmiercią zakończył życie również syn Johna Drummonda, William, stracony z powodu udziału w masakrze w Monzievaird z 1490 roku. Z powodu przedwczesnej śmierci Williama majątek i tytuł drugiego lorda Drummond przypadły kolejnemu synowi sir Johna Drummonda, Davidowi.
W drugiej połowie XVI wieku wizyty w Drummond często składała królowa Maria Stuart. Kolejny władca Szkocji, Jakub VI, w 1605 roku nadał Jamesowi, ówczesnemu dziedzicowi Drummond, tytuł pierwszego earla Perth. Zapewne awans społeczny rodu sprawił, że po bezpotomnej śmierci earla w 1611 roku, jego brat John, drugi earl Perth, około 1630 roku przeprowadził pierwszą dużą wczesnonowożytną przebudowę Drummond, w trakcie której miedzy innymi w wieży przebito nowe okna i otwory strzeleckie, a obok wzniesiono okazały budynek bramny. Ponadto częściowo wyrównano wówczas teren przy wieży, celem założenia ogrodowych tarasów.
W 1653 roku dobra Drummond zostały spustoszone przez angielskie wojska Cromwella w trakcie tzw. wojny trzech królestw. Odbudowę przeprowadził James Drummond, trzeci earl Perth, po którym nastąpił kolejny James Drummond, czwarty earl Perth, a zarazem kanclerz króla Jakuba VII, który musiał wraz z obalonym władcą udać się na wygnanie do Francji, po detronizacji z 1689 roku i przejęciu rządów przez Wilhelma III Orańskiego. W 1693 roku najstarszy syn czwartego earla, drugi diuk Perth, również o imieniu James, wrócił z wygnania i po zajęciu Drummond w ramach przebudowy usunął większość muru obronnego wokół starej wieży. Pomimo osłabienia walorów obronnych wieży, w kolejnych latach klan Drummond nadal wspierał sprawę jakobitów, biorąc czynny udział w powstaniach z 1715 i 1745 roku. Doprowadziło to ostatecznie w 1750 roku do utraty majątku oraz uszkodzonych w trakcie działań wojennych zabudowań, a następnie ich przepadku na rzecz królewskiego skarbu. Do 1784 roku zarządzali nimi komisarze, po których dobra Drummond wykupił James Drummond, pierwszy baron Perth. Rozpoczął on remont i przebudowę rodowej siedziby, kontynuowaną przez kolejnych członków rodziny w pierwszej połowie XIX wieku.
Architektura
Wieżę mieszkalną Drummond zbudowano na niezbyt wysokim, lecz skalistym wzniesieniu, w najwyższym punkcie mocno wydłużonego na osi wschód – zachód grzbietu. Już u schyłku średniowiecza wieża otoczona była kamiennym murem obronnym w obrębie którego znajdować się musiały wszystkie konieczne do codziennego życia zabudowania gospodarcze, takie jak kuchnia, piekarnia, stajnie, stodoły, czy chlewy. Wjazd zapewne prowadził od zachodu, po południowej stronie wieży, gdzie później dostawiono nowożytny budynek bramny.
Wieża wzniesiona została na planie czworoboku o wymiarach 13,1 x 11,2 metra, mieszczącego wewnątrz wysokich na około 27 metrów murów pięć kondygnacji, skomunikowanych za pomocą kwadratowej wieżyczki schodowej, wysuniętej ryzalitowo przed lico wschodniej elewacji budowli. Pierwotne wejście do wieży znajdowało się na poziomie pierwszego piętra, dokąd musiały prowadzić drewniane, łatwe do usunięcia w razie zagrożenia schody. Zwieńczeniem wieży było blankowane przedpiersie, osadzone na wystających z lica muru wspornikach. Krenelaż osłaniał dookolną galerię obronną, ograniczoną centralnie umieszczonym murowanym poddaszem.
Wewnątrz przyziemie wieży otrzymało sklepienie kolebkowe i połączenie z pierwszym piętrem za pomocą schodów w grubości wschodniego muru. Przyziemie tradycyjnie pełniło rolę spiżarni, czy też magazynu, natomiast pierwsze piętro mieściło rodzaj sieni wejściowej. Klatka schodowa w ryzalitowej wieżyczce wiodła na drugie piętro, gdzie umieszczona została główna aula (ang. hall), pomieszczenie reprezentacyjne w którym skupiało się dzienne życie mieszkańców wieży. Jej oświetlenie zapewniały od południa i zachodu cztery okna z kamiennymi siedziskami w niszach, a ogrzewanie kominek osadzony w ścianie wschodniej. Wieżyczka schodowa prowadziła także na dwa najwyższe piętra, zapewne przeznaczone na komnaty mieszkalne o prywatnym charakterze. Ich dokładny układ, czy też wygląd nie jest znany z powodu nowożytnych przekształceń.
Stan obecny
Późnośredniowieczna wieża mieszkalna przetrwała do czasów współczesnych, choć została znacznie przekształcona pod koniec XVIII wieku i w XIX stuleciu, a także otoczona od północy i południa nowożytnymi zabudowaniami z pierwszej połowy XVII wieku, które zastąpiły starsze budowle gospodarcze. Wnętrza wieży nie są dostępne dla zwiedzających, lecz odpłatnie, codziennie od 1 maja do 31 października można pospacerować po pobliskich ogrodach i obejrzeć zabytek z zewnątrz.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Coventry M., The castles of Scotland, Prestonpans 2015.
Gifford J., The buildings of Scotland. Perth and Kinross, London 2007.
Lindsay M., The castles of Scotland, London 1995.
MacGibbon D., Ross T., The castellated and domestic architecture of Scotland from the twelfth to the eighteenth century, t. 1, Edinburgh 1887.
Salter M., The castles of the heartland of Scotland, Malvern 1994.