Drumin – wieża mieszkalna

Historia

   Wieżę mieszkalną Drumin wzniesiono w drugiej połowie XIV wieku, jako centrum zarządzania dobrami Inveravon. Jej budowniczym był Alexander Stewart, niesławny Wilk z Badenoch, trzeci syn króla Roberta II i pierwszy earl Buchan od czasu upadku Johna Comyna, który otrzymał ziemie Drumin od ojca w latach 70-tych XIV wieku. Swój przydomek Stewart zawdzięczał porywczości i okrucieństwu, a także spaleniu katedry w Elgin, choć najpewniej za życia jeszcze nie był nazywany Wilkiem. Spustoszenie Elgin było wynikiem długiego sporu jaki Stewart toczył z biskupem Moray.
   Alexander Stewart nigdy nie mieszkał na stałe w Drumin, bowiem posiadał również zamki Lochindorb i Loch an Eilean. Wieża mieszkalna w Drumin przeszła też szybko na własność jego nieślubnego syna, sir Andrew Stewarta, a w następnej kolejności na wnuka, sir Waltera. Ten w 1490 roku sprzedał dobra Drumin wraz z wieżą rodzinie Gordonów, earlom Huntly. Siedzibą nowych właścicieli było Blairfindy, dlatego wieża Drumin szybko straciła na znaczeniu.
   Po 1546 roku w wieży mieszkali przedstawiciele rodu Grantów z Freuchie, zarządzający miejscowymi dobrami z ramienia Gordonów, a następnie co najmniej od początku XVIII stulecia ponownie ród Stewartów, lecz już jako najemcy wieży, a niej jej właściciele. Ostatni mieszkaniec Drumin, Charles Stewart, rezydował w Drumin do drugiej połowy XVIII wieku. W pierwszej połowie XIX stulecia w pobliżu opuszczonej wieży wzniesiono nowożytny budynek, niestety wykorzystując do budowy także kamienie ze średniowiecznej budowli.

Architektura

   Wieżę wzniesiono na cyplu wzgórza, opadającym stromymi i wysokimi stokami na wschodzie oraz północny ku rzece Livet, która w bliskiej odległości po stronie północnym – zachodzie wpadała do rzeki Avon, przepływającej zachodnią stroną Drumin. Wieża otrzymała w planie kształt czworoboku o wymiarach około 16,1 x 11,6 metra, przy murach grubych u podstawy aż na 2,8 metra (wyżej grubość ścian spadała do 2,2 metra, co i tak było imponującą szerokością). Ściany wzniesiono z kamienia łamanego, częściowo opracowanego, ale bez ciosów wzmacniających narożniki, a nawet bez ciosowych obramień szczelinowych otworów.
   Portal wejściowy do wieży umieszczono w murze wschodnim. Usytuowany był na poziomie pierwszego piętra, wieża była więc dostępna poprzez drabinę lub zewnętrzne drewniane schody, łatwe do demontażu w razie zagrożenia. Drugie wejście w tej samej ścianie prowadziło bezpośrednio do przyziemia. Otwory okienne miały proste kształty i szczelinowe formy w dolnych kondygnacjach oraz w mniej ważnych pomieszczeniach. Większe okna na piętrach fazowano od zewnątrz i rozglifiano do wnętrza. Górna część wieży pierwotnie zwieńczona była przedpiersiem, osadzonym na wystających z lica murów uskokowych wspornikach. Prawdopodobnie przedpiersie zaopatrzone było w krenelaż, a w narożnikach przechodziło w obłe bartyzany.
   Wewnątrz wieży najniższą kondygnację parterową tradycyjnie przykryto sklepieniem kolebkowym i doświetlono czterema otworami szczelinowymi. Pomieszczenie to pełniło rolę spiżarni, magazynu lub ewentualnie kuchni. Rola pierwszego piętra także była typowa dla szkockich wież mieszkalnych, znajdowała się tam bowiem aula, główna komnata reprezentacyjna w której skupiało się życie dzienne mieszkańców. Jej ogrzewanie zapewniał kominek w ścianie północnej, a oświetlały ją większe niż na dole okna, z których co najmniej jedno posiadało boczne kamienne siedziska. Drugie i trzecie piętro musiały mieścić prywatne komnaty mieszkalne. Wszystkie one, podobnie jak aula, przykryte były drewnianymi, płaskimi stropami. Ogrzewały je również kominki, oświetlały okna z bocznymi siedziskami, miały także dostęp do latryn. Niewykluczone, iż górną część wieży zajmowało murowane poddasze, charakterystyczne dla szkockich wież mieszkalnych. W takim wypadku mieściłby się tam podręczny magazyn, lub izba dla służby albo straży patrolującej dookolną galerię obronną.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego przetrwała prawie cała, wysoka na 11 metrów ściana zachodnia i północna (do wysokości konsol przedpiersia, którego widoczne są jedynie niewielkie relikty). Ponadto przetrwała część ściany południowej, podczas gdy mur wschodni, poza niewielkimi reliktami, uległ degradacji do poziomu gruntu. Ruina wieży została w ostatnich latach zabezpieczona przez organizację Historic Scotland i jest obecnie udostępniona dla zwiedzających.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Coventry M., The castles of Scotland, Prestonpans 2015.

MacGibbon D., Ross T., The castellated and domestic architecture of Scotland from the twelfth to the eighteenth century, t. 3, Edinburgh 1889.
Salter M., The castles of Grampian and Angus, Malvern 1995.

Walker D.W., Woodworth M., The buildings of Scotland. Aberdeenshire: North and Moray, London 2015.