Historia
Most nad rzeką Eden w Dairsie ufundowany został przez urzędującego w latach 1522-1538 biskupa Jamesa Beatona, choć poprzedził on wcześniejszą konstrukcję, pochodzącą co najmniej z XV wieku. W 1496 roku mostem tym przeprawiać się miał król w drodze z zamku Stirling do St Andrews, a informacja o tym fakcie przetrwała, gdyż królewski skarbnik wydzielił wówczas jakąś sumę jałmużny ubogiej kobiecie stojącej przy moście.
Architektura
Most zbudowany został nad korytem rzeki Eden, w miejscu gdzie północny brzeg charakteryzował się większą wysokością i spadkiem terenu niż brzeg południowy. Wpłynęło to na całą konstrukcję przeprawy, lekko opadającej ku południowi. Rozpostarty na trzech arkadach most otrzymał niecałe 30 metrów długości i około 3,5 metra szerokości. Arkady utworzono uskokowe, prawdopodobnie początkowo ostrołuczne i stosunkowo niskie. Być może w ramach odbudowy lub zmiany planów w trakcie prac budowlanych, arkadę środkową i południową zamknięto półkoliście na nieco wyższym poziomie niż ostrołuczną arkadę północną. W podłuczach arkad utworzono wzmacniające konstrukcję przęseł cztery lub trzy masywne żebra, natomiast od strony płynącego nurtu rzeki usytuowano rozdzielające go izbice. Od strony wschodniej umieszczona została tablica z inskrypcją fundacyjną biskupa, zwieńczona trójliściem i zaopatrzona w tarczę herbową.
Stan obecny
Most zachował się do dnia dzisiejszego w dobrym stanie, drobne prace renowacyjne były jedynie prowadzone przy jego przedpiersiach po bokach przejazdu i na terenie obydwu wjazdów. Nowożytnym dodatkiem jest także zachodnie wieloboczne poszerzenie, utworzone celem schronienia pieszych w chwili przejazdu konia lub pojazdu. Obecnie most wciąż pełni on swą funkcję i udostępniony jest nawet dla ruchu samochodowego, służąc miejscowej, lokalnej drodze.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Gifford J., The buildings of Scotland. Fife, London 1988.
MacGibbon D., Ross T., The castellated and domestic architecture of Scotland from the twelfth to the eighteenth century, t. 4, Edinburgh 1892.
Salter M., Medieval Bridges, Malvern 2015.
The Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments and Constructions of Scotland. Eleventh report with inventory of monuments and constructions in the counties of Fife, Kinross, and Clackmannan, Edinburgh 1933.