Historia
Wieża mieszkalna Corsbie prawdopodobnie wzniesiona została z inicjatywy rodu Cranstoun z Oxenfordu, pod koniec XV stulecia lub w początkach XVI wieku, być może na miejscy starszego drewniano – ziemnego gródka, bowiem sir William Cranston z Corsbie odnotowany został w źródłach pisanych już w 1441 roku. W posiadaniu Cranstonów Corsbie pozostawało do połowy XVII stulecia. Na początku XVIII wieku miejscowe dobra dzierżyli przedstawiciele rodziny Hay, przy czym w 1704 roku wspomniany został lord William Hay z Corsbie. Późniejsze losy samej wieży nie zostały odnotowane, prawdopodobnie została porzucona na rzecz wygodniejszej do zamieszkania, nowożytnej rezydencji.
Architektura
Wieżę zbudowano na szczycie rozległego kopca, otoczonego z każdej strony podmokłymi i bagiennymi terenami oraz zabezpieczonego u podstawy rowem fosy. Być może kolejny przekop z ziemnym wałem otaczał wieżę w górnej części wzniesienia. Droga do Corsbie wiodła od północy, po grobli umożliwiającej przedostanie się przez mokradła. Oprócz wieży, na dziedzińcu najpewniej usytuowana była zabudowa pomocnicza i gospodarcza, między innymi stajnie, piekarnia itp.
Wieża otrzymała w planie kształt czworoboku o wymiarach 12,2 x 8,2 metra, z nieczęsto spotykanymi zaokrąglonymi narożnikami. Mury uzyskały w dolnych partiach grubość 1,8 metra, natomiast ich wysokość wynosiła nieco ponad 15 metrów, co pozwalało pomieścić co najmniej cztery główne kondygnacje, przypuszczalnie zwieńczone w koronie muru dookolnym chodnikiem straży. Materiał budowlany był dość nietypowy, stanowiący mieszkankę łamanego bazaltu i piaskowca, uzupełnianego starannie zaoblonymi ciosami piaskowca w narożnikach.
Wewnątrz wieży zarówno najniższa, jak i górna kondygnacja zostały przykryte sklepieniami, natomiast pozostałe środkowe piętra rozdzielono płaskimi stropami. Oświetlane tylko wąskimi otworami szczelinowymi przyziemie zapewne pełniło jedynie funkcje gospodarcze, natomiast kominek ogrzewał pomieszczenie mieszkalne na drugim piętrze. Być może pierwotnie mieściła się tam aula (ang. hall), oświetlana większymi oknami o czworobocznych ościeżach. Komunikację pomiędzy wszystkimi kondygnacjami (oraz co najmniej jedną izbą, czy też komorą latrynową umieszczoną w grubości muru), najpewniej zapewniała spiralna klatka schodowa usytuowana w południowym narożniku.
Stan obecny
Do dnia dzisiejszego zachowały się tylko południowa i wschodnia ściana wieży, obie sięgające prawie pełnej wysokości. Od strony wnętrza w górnej części murów widoczne są charakterystyczne otwory gołębnika, będącego jednak najpewniej efektem późniejszej modernizacji. Budowla nie jest zabezpieczona, o czym świadczą pęknięcia muru i duża wyrwa w jednej ze ścian. Wstęp na jej teren jest wolny.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Coventry M., The castles of Scotland, Prestonpans 2015.
Cruft K., Dunbar J., Fawcett R., The buildings of Scotland. Borders, London 2006.
MacGibbon D., Ross T., The castellated and domestic architecture of Scotland from the twelfth to the eighteenth century, t. 3, Edinburgh 1889.
The Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments and Constructions of Scotland. Sixth report and inventory of monuments and constructions in the county of Berwick, Edinburgh 1915.