Žehra – kościół św Ducha

Historia

W 1245 roku właściciel ziemski Ján Sigray otrzymał zgodę od prepozyta spiskiego Mateja na budowę kościoła we wsi. Został on zbudowany do 1275 roku. Nieco później, prawdopodobnie pod koniec XIII wieku po zachodniej stronie dobudowano wieżę kościelną. Pod koniec XIV wieku wnętrze ozdobiono cennymi freskami, a nawa otrzymała sklepienie podtrzymywane przez centralną kolumną. W 1563 roku kościół przejęli protestanci, katolikom został zwrócony dopiero po 1638, kiedy wieś stała się własnością Csákyovcov. Jednocześnie w tym samym czasie przywrócono malowidła ścienne, czego dowodem jest napis na ścianie północnej z 1638 roku. W 1652 roku kościół został przebudowany w stylu barokowym, zmiany dotknęły głównie wnętrza. W XVIII wieku przed wejściem głównym dobudowano kruchtę i dzisiejszą zakrystię, która zastąpiła starszą i mniejszą. Malowidła w nawie zostały ponownie odkryte w 1870 roku, a pierwsze badania archeologiczne odbyły się w kościele w 1884 roku. W latach 1956-1959 przywrócono średniowieczne freski. Od 1993 roku kościół wraz z zamkiem w Spiszu, Spiską Kapitułą i Spiskim Podhradiem znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Architektura

Pierwotny kościół z XIII wieku był małą,  wczesnogotycką budowlą składającą się podłużnego, jednonawowego korpusu, kwadratowego prezbiterium i północnej zakrystii. Jeszcze w średniowieczu dobudowana została od strony zachodniej wieża, a nawa otrzymała sklepienie podtrzymywane przez centralną kolumną, która przekształciła kościół w dwunawowy. Wnętrze pokryte zostało ściennymi polichromiami. Wpierw w XIV wieku ozdobiono prezbiterium i tympanon południowego portalu, a na przełomie XIV i XV wieku dwie ściany nawy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Žehra.