Žakýl – zamek

Historia

Žakýl  był w swoim czasie jednym z silniejszych zamków, jednak źródła historyczne o nim milczą. Wraz z kilkoma innymi zamkami w Górach Szczawnickich (Zwoleń, Pusty Zamek, Sitno) tworzył sieć ze wzrokową łącznością. Žakýl  prawdopodobnie chronił starego szlaku, znanego jako Via Magna, który od czasów rzymskich biegł z południa przez dzisiejszą Kremnicę, Turec i Orawę do Polski. W późnym średniowieczu co prawda stracił znaczenie, ale wciąż wożono tędy srebro z Kremnicy. Nie znamy daty powstania zamku ani przyczyn jego upadku, a jedyna wzmianka o nim pochodzi z 1560 roku, kiedy prawdopodobnie był już opuszczony. Przypuszcza się, iż funkcjonował w okresie od XIII do XV wieku.

Architektura

Rozmiary zamku górnego wynosiły w przybliżeniu 80 x 20 metrów, stawiając go wśród większych warowni na terenie współczesnej Słowacji w  okresie późnego średniowiecza. Jeszcze większe było przedzamcze (120 x 60 metrów), otoczone murem o grubości 1,8 metra, wałem i prawdopodobnie palisadą. Wjazd na jego teren umieszczono na północy, następnie po zakręceniu droga prowadziła na zachód do zamku górnego. W najwyższej części terenu znajdowała się wielka kwadratowa wieża oraz dom mieszkalny o rozmiarach około 12 x 14 metra. Umieszczona we wschodniej części wieża flankowała położoną obok bramę, dom natomiast usytuowano w najbezpieczniejszym miejscu wzgórza. Również na przedzamczu są widoczne ślady budynków o nieznanym przeznaczeniu. Od zachodu zamek był chroniony fosą, druga na wschodzie oddzielała przedzamcze od części głównej. Obie miały do 10 metrów głębokości. W skałach pod zamkiem wykuto dwa korytarze o nieustalonym przeznaczeniu. Pierwszy ma około 20 metrów długości, a drugi około 5 metrów.

Stan obecny

Wydłużony kształt zamku jest dobrze widoczny w terenie w postaci wałów, które miejscami kryją kamienne fundamenty. W samym środku dawnego zamku znajduje się zasypany liśćmi dół, pozostałość zbiornika na wodę.

pokaż miejsce na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.