Veľký Kamenec – zamek

Historia

Zamek zbudowano w końcu XIII lub na początku XIV wieku. Od 1288 roku należał do rodziny Boksów. W 1323 roku, po podziale majątku, zamek i wieś przypadły rodzinom Soosów I Seerdehelyich; Soosowie pozostali ich właścicielami do 1672 roku. W 1451 Kamieniec został zdobyty przez wojska Jana Jiskry, a po siedmiu latach odbili go żołnierze Macieja Korwina. W 1461 roku obaj przeciwnicy podpisali w Kamieńcu układ kończący wieloletnią wojnę. Na przełomie XV i XVI wieku zamek został powiększony i przebudowany. Soosowie, którzy byli przeciwnikami Habsburgów, przyłączali się do kolejnych antyhabsburskich powstań w XVII stuleciu. Przez dziesięciolecia ich posiadłości były bezpieczne, gdyż znajdowały się na ziemiach, gdzie władza Habsburgów była albo słaba, albo nie sięgała w ogóle. Jednak po wykryciu spisku palatyna Vesselenyiego większość członków rodu, w tym Jerzy Soos, straciła majątki. Z cesarskiego rozkazu zamek zburzono w 1672 roku.

Architektura

Pierwotny zamek składał się z wieży o wymiarach w planie 7,7 x 7,7 metrów, budynku mieszkalnego i obwodu murów obronnych o grubości 1,7 metra. Był zbliżony kształtem do trójkąta, dostosowanego formą do warunków terenowych skalistego wzniesienia, z zaokrąglonymi narożami. Droga do niego wiodła od północy, gdzie znajdowało się także niewielkie podzamcze. Nie licząc strony wschodniej, gdzie ochronę zapewniały naturalne warunki terenowe, zamek otoczony był półkolistą fosą i ziemnym wałem. Na przełomie XV i XVI wieku dokonano jego gruntownej przebudowy. W narożu południowym w skalistej części wzniesienia, umiejscowiono pięcioboczną wieżę. Miała ona grubsze mury (2-2,4 metra), trzy poziomy bojowe i przystosowane do broni ogniowej otwory strzelcze. Dodatkową w półkolistą wieżę umieszczono na północnym przedzamczu.

Stan obecny

Z zamku pozostały tylko fragmenty najsolidniej zbudowanych obiektów. W najlepszym stanie jest półotwarta pięcioboczna baszta działowa w południowej części ruin. Zachowały się jej ściany do wysokości 5-7 metrów, z otworami strzelniczymi umieszczonymi na trzech poziomach, doskonale widocznymi z zewnątrz. Druga, wyraźnie mniejsza baszta znajdowała się w północnej części zamku, jej fragmenty są drugim pod względem wielkości elementem ruin. Ponadto widoczne są drobne części obwodowych murów obronnych i kwadratowego donżonu obok większej baszty. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Sypek A., Sypek.R., Zamki i obiekty warowne Słowacji Wschodniej, Warszawa 2005.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.