Sokoľ – zamek

Historia

   Zamek został zbudowany w drugiej połowie XIII wieku, a jego nazwa, Sokoli Zamek, wywodziła się od nazwy wsi w której mieszkali królewscy sokolnicy, czyli myśliwy hodujący i układający ptaki łowcze dla władcy. Jego lokalizacja na uboczu skłania do przypuszczeń, iż pełnił on raczej funkcję schronienia dla właścicieli i okolicznych mieszkańców np. na wypadek kolejnych najazdów mongolskich. W 1387 roku wszedł w posiadanie rodziny Bebeków, jednak już w 1423 roku król Zygmunt Luksemburczyk zamienił Sokoľ na Hrušov. Zamek zaniknął w pierwszej połowie XV wieku, kiedy okoliczne ziemie w 1429 roku przejęło miasto Koszyce, pod warunkiem rozebrania zamkowych obwarowań. Powód tych działań nie jest znany, lecz bardzo prawdopodobne jest, iż na zamku osiedli wówczas grasanci, co wymusiło potrzebę zniszczenia ich gniazda.

Architektura

   Zamek otoczony był głębokim na 7 metrów i szerokim na 30 metrów rowem oraz ziemnym wałem, które otaczały podłużne wzniesienie o długości 65 i szerokości 25 metrów. Jedynie od strony południowej zamek pozbawionych był zewnętrznych obwarowań, gdyż tam wystarczającą obronę zapewniały strome skarpy. Na wzniesieniu wybudowano dwa obwody murów obronnych, wydzielające dwa dziedzińce. Wschodnia część, którą można uważać za podzamcze, posiadała bramę wjazdową, czworoboczny budynek mieszkalny i czworoboczną wieżę o wymiarach 6×8 metrów, zabezpieczającą przejazd na zamek górny. Ten w zachodniej części strzeżony był wieżą cylindryczną, prawdopodobnie o funkcji stołpu, posiadał także dwa budynki mieszkalne umieszczone przy kurtynach północnej i południowej. Wieża cylindryczna miała średnicę 9-10,5 metra. Oprócz tego, iż stanowiła ostateczne miejsce schronienia, zabezpieczała także większą część drogi dojazdowej do zamku. Około 10 – 12 metrów pod zamkiem funkcjonowała 27 metrowej długości jaskinia, służąca zapewne jako piwnica.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. O jego istnieniu świadczą głównie ziemne wały i rowy. Wstęp na jego teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.