Skalica – miejskie mury obronne

Historia

   Pierwsza pisemna wzmianka o Skalicy pochodzi z 1217 roku, kiedy wymieniona została pod nazwą Zakolcha. Była to wówczas jeszcze bardzo skromna osada, wymagająca akcji kolonizacyjnej, co wskazano w dokumencie z 1217 roku, kiedy to podarowano ją dwóm synom nitrzańskiego żupana Aleksandra (Tomaszowi i Šebušowi). Na początku XIV wieku Skalica najpierw stała się wolną osadą targową, a w 1372 roku król Ludwik Węgierski nadał jej prawa wolnego miasta królewskiego. Wkrótce po tym rozpoczęto budowę murów miejskich. Ich wznoszenie ukończono około 1435 roku. W XVIII wieku straciły na znaczeniu i zaczęto je stopniowo rozbierać.

Architektura

   Pierścień kamiennych murów obronnych miał około 2000 metrów długości, wysokość muru dochodziła do 8 metrów, a grubość wynosiła 1,8 metra. Ich górna część zakończona była chodnikiem dla straży umieszczonym w grubości muru i blankami. Do miasta prowadziły dwie główne bramy: Holíčska i Strážnická oraz dwie mniejsze: Severni (Północna) i Jižní (Południowa). Poza tym w murach były jeszcze dwie furty: Górna i druga przy miejskiej baszcie.
   W XV wieku rotunda św. Jerzego stojąca w pobliżu północnego muru został nadbudowana i zyskała funkcje obronne. Nie łączyła się ona co prawda bezpośrednio z murem obronnym, lecz stała w bliskiej jego odległości i połączona była z chodnikiem w koronie murów za pomocą drewnianej kładki.
   W pobliżu północnego fragmentu obwarowań wcześniej, prawdopodobnie jeszcze w XII wieku, funkcjonował niewielki gródek o owalnym kształcie, otoczony ziemnym wałem i przekopem. Jego obwarowania zapewne składały się z drewnianej palisady lub częstokołu. Być może był on jeszcze wykorzystywany w XV wieku, na co wskazuje zachowany plan miasta z 1470 roku. Ukazano na nim połączenie mostowe gródka z obwarowaniami miejskimi oraz funkcjonujący obok murów miejskich trójnawowy kościół.

Stan obecny

   Do dziś zachowały się resztki Północnej Bramy oraz kilku odcinków murów. Najlepiej zachowany, odrestaurowany fragment obwarowań znajduje się w rejonie klasztoru franciszkańskiego w południowo – wschodniej części miasta. Ponadto znaczne fragmenty znajdują się w części północno – zachodniej w pobliżu rotundy św. Jerzego.

pokaż wschodni fragment obwarowań na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.

Strona internetowa eksploratorzy.com.pl, Skalica – mury miejskie i pozostałości Bramy Północnej (Słowacja).