Šintava – zamek

Historia

   Zamek Šintava został zbudowany na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych, które łączyły południowo-wschodnią i północną Europę, nieopodal brodu na rzece Wag. Pierwsza pisemna wzmianka o Šintavie pochodzi już z 972 roku, kiedy to według kroniki Gesta Hungarorum zdobyły ją węgierskie wojska Arpada. Po upadku państwa wielkomorawskiego gród nie zaniknął jednak, lecz stał się centrum komitatu obsadzanego przez żupanów. Informacja o pierwszym z nich pochodzi z 1177 roku, natomiast w 1251 roku wspomniano o pobieraniu przy zamkowej komorze opłat.
   W 1261 roku, w okresie panowania króla Beli IV zamek przeszedł w ręce prywatne, stając się własnością królewską powtórnie w 1326 roku, za rządów króla Karola Roberta. W XIII i XIV wieku warownia pod opieką kasztelanów była stopniowo rozbudowywana i powiększana o kolejne średniowieczne elementy fortyfikacji. Przekształcenia renesansowe zamku rozpoczął ród Thurzonów, którzy pragnęli przystosować go do roli antytureckiej twierdzy. W latach 1600-1618 wokół starego zamku zaczęto wznosić nowożytne fortyfikacje bastionowe przystosowane do użycia artylerii. Rozbudowę i przekształcenia zamku kontynuował w drugiej połowie XVII stulecia ród Esterházy, co doprowadziło do całkowitej zmiany jego pierwotnego wyglądu. Gdy w XVIII wieku zagrożenie tureckie znikło, fortyfikacje zaczęto stopniowo rozbierać, a zaniedbaną twierdzę opuszczono.

Architektura

   Pierwotny zamek wzniesiono na wyspie o wymiarach około 25-35 metrów, oblewanej odnogami rzeki Wag. Jego głównym i najstarszym murowanym elementem była wzniesiona już w XII wieku pośrodku wyspy czworoboczna wieża o wymiarach w planie 12 x 12 metrów. Grubość jej ścian dochodziła do 2,6 metra. Do jej zachodniej strony przylegał przekop, natomiast po wschodniej odkryto krótki fragment kamiennego muru.
  
Prawdopodobnie w XIII wieku, w odległości 8-14 metrów od wieży, utworzono kamienny obwód murów na planie kwadratu o wymiarach 36 x 36 metrów. Wjazd zapewniała umieszczona po stronie północnej czworoboczna wieża bramna, natomiast wewnętrzną przestrzeń zastawiono drewnianymi budynkami o gospodarczych i mieszkalnych funkcjach. Głównym elementem nadal pozostawał stary donżon, a całość obwiedziono ziemnym wałem, palisadą lub częstokołem oraz fosą
  
Po pożarze z końca XIV wieku, wokół starszych murów wybudowano nowy obwód obronny, na planie kwadratu o bokach 65 x 65 metrów. Do jego konstrukcji użyto cegieł na kamiennym cokole, przy czym zastąpił on starsze obwarowania drewniano – ziemne. Starszy przekop musiał być wówczas zasypany, a przez nową głębszą i nawodnioną fosę przejeżdżało się przez drewniany most, prowadzący do nowej wieży bramnej po stronie południowej. Przestrzeń mieszkalną zapewniał gotycki budynek o wymiarach 36 x 7 metra przy wschodniej kurtynie wewnętrznego obwodu obronnego. Na terenie zamku znajdowała się także kaplica św. Małgorzaty i studnia.

Stan obecny

   Zamek przetrwał do czasów współczesnych, jednak z powodu licznych i gruntownych przekształceń całkowicie zatracił pierwotne, średniowieczne cechy stylowe. W roku 2009  rozpoczęto długotrwałe prace remontowe, mające na celu udostępnić zabytek turystom. Ich pierwszy etap zakończył się w 2013 roku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.