Sedmerovec – kościół św Jana Chrzciciela

Historia

   Kościół został zbudowany w nieistniejącej już osadzie Pominovce (“villa Pomnen”) w XII wieku.  Już w okresie średniowiecza wieś ta zanikła. Według miejscowej tradycji stało się to na skutek wylania rzeki Wag, po którym ludność przeniosła się i założyła osadę Sedmerovec, możliwe jednak, iż do zniszczenia przyczynił się zbrojny najazd Morawian.
   W XVIII wieku pojemność małego kościoła wzrosła przez dobudowanie drewnianych empor na południowej i północnej ścianie nawy, jednak już w pierwszej połowie XIX wieku zostały one usunięte z powodu złego stanu. W 1884 roku przeprowadzono renowację zaniedbanej budowli, w której wmontowano nowe kolumny w oknach wieży i zainstalowano nowy portal wejściowy. Profesjonalna naprawa kościoła odbyła się w 1936 roku, a ostatnia renowacja rozpoczęła się w 2008 roku. W jej trakcie we wnętrzu odkryto malowidła ścienne.

Architektura

   Kościół wzniesiony został z jednonawowego korpusu o wymiarach 8,1 x 6,6 metra z półokrągłą apsydą po stronie wschodniej (2,3 x 4,5 metra) i wieżyczką wbudowaną w nawę po stronie zachodniej. Jej szczyt sięga 12 metrów wysokości. Oświetlenie kościoła zapewniały małe, półkoliście zamknięte i obustronnie rozglifione okna: dwa w południowej ścianie nawy i jedno w apsydzie. Doświetlono także prostymi, jednodzielnymi oknami przedostatnią kondygnacje wieży, oraz jej najwyższe piętro, gdzie z każdej strony umieszczono biforia. Dodatkowe małe okno na południowej stronie apsydy prawdopodobnie dodane zostało w okresie gotyku, natomiast miniaturowy okulus w ścianie zachodniej doświetlał emporę.
   Wewnątrz nawy, po jej zachodniej stronie, umieszczona została murowana empora. Osadzono ją na dwóch masywnych czworobocznych filarach, ozdobionych nieznacznymi gzymsami i cokołami, tworzących trzy półkoliście zwieńczone arkady. Wstęp na nią pierwotnie znajdował się w północnej części nawy, natomiast przestrzeń pod emporą zwieńczono sklepieniem kolebkowym. Piętro także otwierało się na nawę trzema półkolistymi arkadami i skomunikowane było z wieżą. Oryginalnie ściany kościoła pokryte były ściennymi polichromiami, nawę przykrywał płaski strop, a apsydę tradycyjnie koncha.

Stan obecny

   Z powodu zaniknięcia miejscowej wsi, malowniczo usytuowany kościół zachował się bez żadnych większych nowożytnych przekształceń, praktycznie w pierwotnej formie, będącej przykładem romańskiego kościoła emporowego. Zmiany dotknęły jedynie sposobu wejścia na emporę i doświetlenia jej nowym, małym otworem po stronie południowej. Wymianie uległ także portal wejściowy oraz zwietrzałe kolumienki w biforach wieży.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Sedmerovec.