Revište – zamek

Historia

Zamek Rewiszte wspomniany był po raz pierwszy w 1265 roku, a zbudowano go prawdopodobnie kilkanaście lat wcześniej. Wraz z pobliskim Szaszowem stanowił ochronę drogi biegnącej wzdłuż Hronu oraz bronił dostępu do złotonośnych obszarów Gór Szczawnickich. Historia obu zamków wielokrotnie się przeplatała, ich losy znaczyły te same wydarzenia i władały nimi te same osoby. W 1447 roku zostały zdobyte przez wojska Jana Jiskry, a później na mocy porozumienia z Maciejem Korwinem stały się prywatną własnością króla. Po jego śmierci, z końcem XV wieku, wdowa Beatrycze Aragońska przekazała zamek Rewiszte rodzinie Dóczych, którzy władali nim i pobliskim Szaszowem do 1647 roku. Po wymarciu Dóczych zamek stał się własnością cesarską, zarządzała nim izba górnicza w Bańskiej Szczawnicy. W okresie powstania Thókólyego został zajęty bez walki przez kuruców, którzy go splądrowali, a następnie spalili. Pod koniec kolejnego węgierskiego powstania, w 1708 roku cesarskie wojska wysadziły zamek w powietrze. W odróżnieniu od Szaszowa zamek Rewiszte został odbudowany i przez jakiś czas mieściły się w nim mieszkania górniczych urzędników. W 1792 roku ostatecznie opustoszał i od tego czasu znajduje się w ruinie.

Architektura

Zamek został wzniesiony na podłużnej, skalnej grani leżącej pomiędzy rzeką i potokiem. Początkowo składał się z kwadratowej wieży o wymiarach 8 x 9 metra po stronie północnej, małego dziedzińca oraz budynku mieszkalnego na południu. Pod koniec średniowiecza zabudowa powiększyła się o kwadratową wieżę pośrodku dziedzińca i przedbramie po stronie południowo wschodniej. Prawdopodobnie w XVI wieku dobudowano przy nim kolejną, cylindryczną wieżę. Na północny zachód od domu mieszkalnego rozciągał się ciasny, wydłużony dziedziniec. Ograniczające go mury obronne zbliżały się do siebie i kończyły wspomnianą już kwadratową wieżą, górującą nad bramami dolnego zamku. Droga do zamku wiodła od północy, gdzie stok jest łagodniejszy. Aby wejść w obręb murów, należało pokonać dwie bramy. Zamek dolny rozciągał się po południowej i wschodniej stronie.

Stan obecny

Pozostałości dolnego zamku są skromne i ograniczają się do zniszczonych zewnętrznych murów obronnych. Z domu mieszkalnego zamku górnego pozostały tylko dolne części ścian. Trochę lepiej prezentuje się cylindryczna wieża, która kiedyś posiadała dwie kondygnacje. Kwadratowa wieża zachodnia i odcinki murów w jej pobliżu stanowią największy fragment ruin, a ponieważ stoją najwyżej, są też najlepiej widoczne z większej odległości. W ostatnim czasie na zamku przeprowadzono prace remontowo-rekonstrukcyjne. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.