Plavecké Podhradie – zamek Detrech

Historia

   Pograniczny zamek wzniósł rycerz Deprecht (Detrich) w drugiej połowie XIII wieku. Prawdopodobnie wzniósł go na polecenie królewskie, jako iż dość szybko warownia wróciła do Korony. Po raz pierwszy zamek wspomniany był w 1274 roku, kiedy oblegała go czeska armia Przemysła Ottokara II. Na początku XIV wieku zamek zaatakowały znienacka i zdobyły wojska Mateusza Csaka, lecz warownia wrócił do rąk króla po śmierci magnata w 1321 roku. W 1398 stał się on częścią majątku Ścibora ze Ściborzyc. Za jego czasów został przebudowany i osiągnął znaczne rozmiary. Po śmierci Ścibora właścicielami zostali Świętojurscy, a po wymarciu tego rodu w połowie XVI wieku zamek i majątek stały się własnością Fuggerów, którzy rozpoczęli renesansową przebudowę warowni. W 1634 roku zamek przeszedł w ręce rodziny Palffych i służył wyłącznie jako obiekt wojskowy, gdyż nowi właściciele zamieszkali w pałacu w Malackach. W czasie powstania Franciszka Rakoczego został zajęty przez wojsko węgierskie, a w 1706 ciężko uszkodzony w wyniku austriackiego oblężenia. Z powodu zniszczeń opuszczono go i nie był już naprawiany.

Architektura

   Najstarsza część zamku składała się z kwadratowej wieży po południowej stronie i budynku mieszkalnego otoczonych murem obronnym. Wieża posiadała boki o długości 10 metrów i grubość ścian dochodzącą do 2,5 metra. Odnalezione w niej resztki kominka oraz dość duża wewnętrzna przestrzeń wynosząca 5×5 metrów wskazują, iż pełniła także funkcję mieszkalną. Niedługo później we wschodniej części, obok bramy wejściowej, dobudowano jeszcze jedną czworoboczną wieżę. Ówczesny zamek do połowy XIV wieku obejmował tylko wschodnią część dzisiejszego terenu i był idealnie wkomponowany w najwyższą grupę skalną.
   Na początku XV wieku, w czasach Ścibora ze Ściborzyc wzniesiono nowy, reprezentacyjny pałac po północnej stronie i dobudowano dwa nowe podzamcza: zachodnie i południowe. Mury obronne wyposażono w strzelnice. Ciekawym rozwiązaniem było wykucie w skale tunelu z wylotem w jaskini, poniżej zamku. W połowie XVI wieku po wschodniej stronie zamku wzniesiono wielką basteję działową i drugą na zamku górnym. Wieża czworoboczna oraz przedbramie z małą wieżą cylindryczną chroniły nową drogę wjazdową po stronie południowo – zachodniej.

Stan obecny

   Wejście na dziedzińce dolnego zamku prowadzi przez renesansową bramę, zachowaną wraz z częścią murów przedbramia. W dolnym zamku najbardziej charakterystyczne są zachowane dwie baszty armatnie: niższa, zewnętrzna oraz wewnętrzna,  zwana Fuggerowską. W obrębie zamku dolnego zachowała się też większość murów obronnych. Na zamku górnym najwyższymi elementami są relikty dwóch głównych wież. Przetrwały ponadto fragmenty murów obronnych i mniejsze elementy innych budynków. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.