Oponice – zamek

Historia

Zamek został zbudowany w końcu XIII wieku przez ród Csaków. Po raz pierwszy wspominany był w 1300 roku. W 1321 roku poddał się bez walki królewskim wojskom i od tej pory należał do majątku korony, pozostając pod zarządem królewskich kasztelanów. W 1392 roku kupiły go córki Mikołaja z Czeklisza wraz z małżonkami. Jednym z nich był Mikołaj z Ewrs, który wkrótce został jedynym właścicielem majątku. W 1411 roku przyjął nazwisko związane z nazwą zamku i odtąd zwał się Appon lub w wersji zmadziaryzowanej Apponyi. Ród Apponyich nie należał do najbogatszych, toteż rozbudowa zamku nie postępowała szybko. Pomimo tego udało mu się obronić przed husytami, a wiek później przed tureckimi zagonami. Na przełomie XVI i XVII wieku właściciele przenieśli się do nowo wybudowanego pałacu, a zamek stopniowo pustoszał. Spory o majątek pomiędzy dwoma braćmi Apponyi, jakie wybuchły w 1612 roku doprowadziły do wstrzymania wszelkich prac przy warowni. Dodatkowo w 1645 roku dotknął ją pożar. Na początku XVIII wieku zamek zajęli węgierscy powstańcy, co przyczyniło się do dalszych zniszczeń w trakcie austriackiego oblężenia. Od tamtego momentu pozostawał on w stanie ruiny.

Architektura

Zamek pierwotnie składał się z owalnej wieży otoczonego murem obronnym na najwyższej części skały o wymiarach około 23 x 20 metrów. W obrębie murów mieściły się również dwa budynki mieszkalne. Wieża skierowana była węższą częścią w kierunku drogi dojazdowej do zamku. W XV wieku zamek został otoczony kolejnym murem obwodowym tworzącym rozległe podzamcze. Dodatkową ochronę zapewniała wykuta w skale fosa. Bramę do której prowadził most przerzucony nad przekopem, umieszczono po stronie północnej. W kolejnym stuleciu dobudowano potężną basztę działową po zachodniej stronie i wczesnorenesansowy budynek przy północnym fragmencie zewnętrznego muru obronnego.

Stan obecny

Obecnie zamek górny to zespół słabo czytelnych ruin z których najbardziej rozpoznawalne są pozostałości okrągłego donżonu. W obrębie zamku dolnego zachowała się znaczna część murów obronnych. Najlepiej zachowane są ruiny renesansowego pałacu Apponyich z którego pozostała głównie północna ściana. Innym ciekawym elementem są ruiny XVI-wiecznej bastei zwanej Teres. Wstęp na teren zamku jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.