Okoličné – kościół św Piotra

Historia

Kościół św. Piotra wraz z klasztorem franciszkańskim został zbudowany w latach 1476 – 1492 na miejscu starszego kościoła gotyckiego, którego część została włączona do nowej budowli. Budowa została zainicjowana przez samego króla Macieja Korwina, który przydzielił to zadanie żupanowi Matúšowi Czeczei.  Po ukończeniu, na początku XVI wieku, klasztor otrzymał bardzo bogate uposażenie. Wówczas jego patronem był ród Zápoľskych. W 1565 roku klasztor i kościół przeszły w ręce protestantów. Mnisi franciszkańscy zostali zmuszeni do opuszczenia i wrócili dopiero w 1697. W wyniku reformacji i walk powstańczych budowla została zdewastowana. W 1744 roku został poddany gruntownej renowacji w stylu barokowym. Odrestaurowana świątynia została na nowo poświęcona św. Piotr z Alkantary. W 1812 roku podczas powodzi kościół został poważnie uszkodzony. Została nawet ogłoszona ogólnokrajowa zbiórka na odbudowę świątyni. Kolejna odbudowa została przeprowadzona w latach 1903 – 1904. Uszkodzenia poniesione w czasie II wojny światowej usunięto dopiero w 1952 roku.

Architektura

Kościół klasztorny z końca XV wieku powstał jako trójnawowa budowla halowa z przedłużonym, wielobocznie zamkniętym prezbiterium i dużą kaplicą północną. Od południowego wschodu, przy prezbiterium wzniesiono wieżę. Czteroprzęsłowe prezbiterium długości 15 metrów, zamknięte jest trójbocznie, oświetlone czterema wysokimi oknami i nakryte pięknym sklepieniem sieciowym. Czteroprzęsłowe nawy przykryte są sklepieniem gwiaździstym, wspartym na sześciu ośmiobocznych filarach o kwadratowych bazach. Od północnej strony do nawy dobudowana jest kaplica szerokości dwóch przęseł, sklepiona sieciowo i nakryta osobnym dachem. Ze starszego kościoła poświęconego św. Kosmie i Damianowi zachowało się prezbiterium, przekształcone w zakrystię kościoła klasztornego. Według niektórych ekspertów wieża kościoła mogłaby również stanowić część starszej budowli, ponieważ jej miejsce na południowej ścianie prezbiterium jest bardzo niezwykłe.

Stan obecny

Kościół jest wyjątkowym budynkiem w regionie liptowskim, zupełnie odmiennym od przeważającej, stosunkowo prostej architektury sakralnej z czasów gotyckich. Nawet w całej Słowacji jest to jeden z najbardziej znaczących i najbardziej reprezentatywnych budynków późnego gotyku. Ponadto, został zachowany w pierwotnym kształcie.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Okoličné.