Modrý Kameň – zamek

Historia

   Modry Kamień zbudował ród Balassów w latach 1271-1277. Prawdopodobnie jednak już w XII wieku istniała tu drewniana warownia zrównana z ziemią w czasie najazdu mongolskiego. W pisemnej wzmiance z 1285 roku wymieniony jest ówczesny właściciel zamku Piotr Forró. Po jego śmierci warownię przejęli synowie Kazimierza z możnego rodu Hunt-Poznanskich, lecz już w 1290 roku zamek został odbity przez rodzeństwo Piotra i pozostał przy rodzinie Balassów aż do XIX wieku. Krótką przerwą był jedynie okres panowania Mateusza Czaka, możnowładcy rządzącego na początku XIV wieku terenami dzisiejszej zachodniej Słowacji. Jednak po jego śmierci w 1321 roku król zwrócił Modrý Kameň prawowitym właścicielom.
   W 1575 roku z powodu ucieczki załogi zamek został zdobyty przez wojska tureckie. Posiadali oni zamek do 1593 roku, kiedy to ulegli po ataku Mikuláša Pálfyho i Krištofa Tiefenbacha. Zanim się jednak wycofali, podpalili i wysadzili warownię w powietrze. W latach 1609-1612 zamek został odbudowany i powiększony przez Zygmunta Balaša, choć już w następnej wojnie z Turcją w 1659 roku ponownie uległ zniszczeniu.
   W 1683 roku został podbity przez wojska rebeliantów Imricha Tököli i poważnie zniszczony. Uszkodzenia nie zostały naprawione przez właścicieli i górna, gotycka część zamku pozostawała od tamtego czasu w ruinie. W 1730 roku Gabriel Balaša w dolnej części zamku wybudował barokowy pałac, a w 1759 roku została dobudowana zamkowa kaplica poświęcona św. Annie. Po wymarciu rodu Balaša w 1899 roku majątek przejęła rodzina Almášiov. Ostatnim właścicielem zamku była księżna Almášiov, która w 1923 roku cały majątek sprzedała państwu czechosłowackiemu.

Architektura

   Najstarszy zamek górny składał się z wieży głównej i murów obronnych o owalnym w planie kształcie i wymiarach około 46 x 32 metry. Wzdłuż nich usytuowane były budowle mieszkalne i gospodarcze. Bramę umieszczono w załamaniu muru po stronie wschodniej, tam też znajdował się najstarszy budynek mieszkalny. Od strony północnej dodatkowym zabezpieczeniem był niższy zewnętrzny mur obronny, po tej stronie także rozciągało się przedzamcze, przekształcone w XVII wieku w zamek dolny składający się z rozległego dziedzińca otoczonego murem o kształcie zbliżonym do prostokąta i wzmocnionym dwoma bastionami.

Stan obecny

   Aktualnie w pałacu, którego mury pokrywają się z przebiegiem murów zamku dolnego, ma siedzibę muzeum zabawek. Zakonserwowane ruiny zamku górnego znajdują się z drugiej strony pałacowego dziedzińca. Zamek jest czynny w okresie maj-październik w godzinach 9.00-17.00, a w pozostałych miesiącach w godzinach 8.00-15.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.