Modrý Kameň – zamek

Historia

   Modrý Kameň zbudowany został przed 1285 rokiem, prawdopodobnie przez wzmiankowanego wówczas rycerza Petra Forró. Po jego śmierci warownię przejęli synowie Kazimierza z możnego rodu Hunt-Poznanskich, lecz już w 1290 roku zamek został odbity przez rodzeństwo Piotra, założycieli późniejszego możnego rodu Balassów, który posiadał Modrý Kameň aż do XIX wieku. Krótką przerwą był jedynie okres panowania Mateusza Csáka, możnowładcy rządzącego na początku XIV wieku terenami dzisiejszej zachodniej Słowacji. Jednak po jego śmierci w 1321 roku król zwrócił Modrý Kameň prawowitym właścicielom.
   W latach 60-tych XVI wieku zamek został przebudowany w związku z zagrożeniem tureckim. Nie na wiele się to zdało, gdyż już w 1575 roku z powodu ucieczki załogi zamek został zdobyty przez wojska osmańskie. Posiadały one Modrý Kameň do 1593 roku, kiedy to uległy po ataku Mikuláša Pálffy i Krištofa Tiefenbacha. Zanim się jednak wycofały, podpaliły i wysadziły warownię w powietrze. W latach 1609-1612 zamek został odbudowany i powiększony przez Zygmunta Balassa, choć już w następnej wojnie z Turcją w 1659 roku ponownie uległ zniszczeniu.
   W 1683 roku zamek został podbity przez wojska rebeliantów Imricha Tököly i poważnie zniszczony. Uszkodzenia nie zostały naprawione przez właścicieli i górna, gotycka część zamku pozostawała od tamtego czasu w ruinie. W 1730 roku Gabriel Balassa w dolnej części zamku wybudował barokowy pałac, a w 1759 roku została dobudowana zamkowa kaplica poświęcona św. Annie. Po wymarciu rodu Balassa w 1899 roku majątek przejęła rodzina Almášiov. Ostatnim właścicielem zamku była księżna Almášiov, która w 1923 roku cały majątek sprzedała państwu czechosłowackiemu.

Architektura

   Najstarszy zamek górny składał się z obwodu murów obronnych o owalnym w planie kształcie i wymiarach około 46 x 32 metry, usytuowanych na szczycie skalistego wzniesienia. Wzdłuż nich usytuowane były budowle mieszkalne i gospodarcze. Bramę umieszczono w załamaniu muru po stronie południowo – wschodniej, gdzie znajdował się również najstarszy budynek mieszkalny, z co najmniej jedną komnatą ogrzewaną kominkiem. Od strony północnej oraz wschodniej dodatkowym zabezpieczeniem był niższy, zewnętrzny mur obronny. Na wschód od rdzenia zamku rozciągało się przekształcone w XVI wieku przedzamcze.  Składało się ono z rozległego dziedzińca otoczonego murem o kształcie zbliżonym do prostokąta i wzmocnionego dwoma bastionami. Wjazd na jego teren poprzedzony był szerokim przekopem.

Stan obecny

   Aktualnie w pałacu, którego mury pokrywają się z przebiegiem murów zamku dolnego, ma siedzibę muzeum zabawek. Zakonserwowane ruiny zamku górnego znajdują się z drugiej strony pałacowego dziedzińca. Zamek jest czynny w okresie maj-październik w godzinach 9.00-17.00, a w pozostałych miesiącach w godzinach 8.00-15.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.