Medzianky – zamek

Historia

   Zamek wzniesiony został przed połową XIII wieku w strategicznie ważnym miejscu, pozwalającym na kontrolę biegnącego pod nim szlaku na zachód ku kotlinie preszowskiej oraz głównej drogi wiodącej na północ do Bardejova i dalej przez Karpaty do Polski. Znajdował się on we wzrokowym kontakcie z zamkiem szaryskim oraz warownią Kapušany, co skłania do przypuszczeń o włączeniu go w obronę średniowiecznej północnej granicy królestwa węgierskiego, a co za tym idzie o fundacji królewskiej. Zamek nie był nigdy rodowym gniazdem rycerskich rodów, ani centrum miejscowych dóbr ziemskich, dlatego nigdy nie posiadał gospodarczego podzamcza. W połowie XV wieku opuszczoną już budowlę przez krótki czas wykorzystywali bratrzycy, ale z powodu braku miejsca na pomieszczenie całego taboru musieli oni wznieść drewniano – ziemne obwarowania w pobliżu Chmeľova. Po ich opuszczeniu zamek popadł w całkowitą ruinę i zanikł.

Architektura

   Zamek założono na skalistym cyplu niezbyt wysokiego wzgórza, którego skarpy zapewniały obronę od strony wschodniej. Na pozostałych kierunkach przekopano i częściowo wykuto w skale półkolisty przekop o szerokości 15-20 metrów. W planie zamek posiadał kształt zbliżony do prostokąta o wymiarach 36 x 13-15 metrów wyznaczony przez obwód silnych murów obronnych o grubości 2-2,7 metra. W północnym narożniku znajdowała się czworoboczna wieża o wymiarach 8,5 x 8 metrów, natomiast całą południowo – wschodnią część zamku stanowił budynek mieszkalny (14 x 11,6 metra). Jego bardzo grube mury obwodowe (2,7 x 3,3 metra) wskazują iż mógł mieć formę wieży mieszkalnej. Przyziemie budynku dostępne było portalem z poziomu dziedzińca, na którym w skale wykuty został 6-metrwej głębokości zbiornik na wodę. Jego cylindryczna forma miała średnicę 2,8 metra, a powierzchnia pokryta była zaprawą. Wieża północna nie była bergfriedem, lecz wieżą bramną, gdyż w jej przyziemiu poprowadzono drogę wjazdową na dziedziniec. Na jej piętrze znajdował się portal dostępny albo po drewnianych schodach lub drabinie, albo po kładce z korony muru obwodowego. Cechą charakterystyczną zamku był brak podzamcza.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Widoczne są jedynie fundamentowe partie murów obwodowych i budynków, uczytelnione w trakcie prac archeologicznych i restauracyjnych. Wstęp na ich teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.