Lúčka – kościół Narodzenia Panny Marii

Historia

   Kościół kościół Narodzenia Panny Marii zwany także Husyckim kościołem, zbudowany został prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku. W XV wieku w trakcie działalności wojennej pohusyckich wojsk Jana Jiskry z Brandýsa, został ufortyfikowany kamiennym murem z wieżą strażniczą, później używaną jako dzwonnica. Użytkowano go wówczas jako twierdzę wojskową kontrolującą dolinę potoku Čremošná, którą wiodła jedna ze średniowiecznych dróg z Koszyc do kotliny Rožňavy. Po wycofaniu oddziałów wojskowych funkcjonował nadal jako świątynia, do momentu pożaru podczas pierwszej wojny światowej. Okoliczni mieszkańcy w 1926 roku zbudowali nowy kościół we wsi, a stary został całkowicie opuszczony, mimo iż jeszcze we wczesnych latach 30-XX wieku prezbiterium było zadaszone a mury obwodowe w całości zachowane. Późniejszą degradację przyspieszyła rozbiórka na materiał budowlany i działania militarne z czasów II wojny światowej.

Architektura

   Kościół został zbudowany na wzgórzu, jako typowa niewielka wczesnogotycka budowla sakralna składająca się z orientowanej względem stron świata prostokątnej w planie nawy o wymiarach 10,8 x 9×9 metra oraz czworobocznego prezbiterium po stronie wschodniej o wymiarach 5,8 x 6,9 metra. Wejście do nawy prowadziło portalami od strony południowej i zachodniej, przy czym ten drugi poprzedzony został kruchtą. Po północnej stronie prezbiterium znajdowała się nieduża zakrystia. Wnętrze kościoła w XIV wieku zostało ozdobione ściennymi polichromiami, a w północnej ścianie prezbiterium znajdowały się dwie nisze.
   W XV wieku świątynię otoczono kamiennym murem, wzmocnionym niedużą, czworoboczną wieżą na południowym – zachodzie. Długość obwodu muru wynosiła około 120 metrów, a grubość około 1,2 metra. Wieżę założono na planie kwadratu o wymiarach około 4 x 4 metry, przy grubości jej muru wynoszącej około 1 metra.

Stan obecny

   Obecnie zachowały się jedynie obniżone ściany obwodowe kościoła, za wyjątkiem wschodniego zamknięcia prezbiterium, które zachowało się do pierwotnej wysokości wraz z gotyckim oknem. Łuk tęczowy również pozostał nienaruszony. Fortyfikacja wokół kościoła przetrwały na wysokości około 1 do 1,5 metra, a wieżę strażniczą odbudowano i ponownie zadaszono. Podczas prac konserwatorskich portale w południowej i zachodniej elewacji nawy zostały wyróżnione betonowymi blokami.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Lúčka.