Liptov – zamek

Historia

Zamek został zbudowany z rozkazu króla Węgier Beli IV na miejscu starszego, opuszczonego grodziska z I wieku p.n.e., zapewne krótko po wielkim najeździe mongolskim z lat 1241-1242. Po raz pierwszy był wzmiankowany pisemnie w 1262 roku. Strzegł zachodniej części Kotliny Liptowskiej, w tym ruchliwego szlaku handlowego biegnącego Doliną Sesterską na Orawę i dalej do Polski. Władał nim potężny możnowładca górnowęgierski Mateusz Czak, a później zwoleński żupan Doncz. Od 1340 roku był siedzibą żupanów Liptowa.  W ciągu XIII i XIV wieku był wielokrotnie niszczony i odbudowywany. W latach 1431-1434 znajdował się we władaniu wojsk husyckich. Zniszczony w 1447 jako gniazdo rycerzy-rozbójników, od 1454 toku pozostawał we władaniu Pongráca, który odbudował część mieszkalną założenia, a sam zamek umocnił wysuniętym murem kurtynowym. Po nim od 1459 roku zamkiem władał polski magnat Piotr Komorowski, który sprzyjał Jagiellonom w ich usiłowaniach zdobycia tronu węgierskiego. Po nieudanej wyprawie w 1471 młodziutkiego Kazimierza Jagiellończyka po koronę węgierską, Maciej Korwin zmusił Komorowskiego do oddania zamku, który w 1474 roku rozkazał spalić i zburzyć.

Architektura

Zamek stał na skalistym wzgórzu, z dwóch stron obrywającym się pionowymi skalnymi ścianami, a z dwóch opadającym bardzo stromymi stokami. Umieszczony na wysokości 1000 metrów n.p.m. był on najwyżej położonym zamkiem na terenie obecnej Słowacji. Pierwotne założenie składało się z wieży mieszkalno-obronnej, budynku mieszkalnego oraz kwadratowej wieży przy bramie wjazdowej od strony zachodniej. Czasem istnienie północnej wieży jest kwestionowane, a część tą uważa się za oddzielne pomieszczenie budynku mieszkalnego. Mury po stronie północno – zachodniej posiadały nieczęsto spotykaną grubość aż 4 metrów. Pod koniec XIV wieku wydzielono obwarowane wschodnie przedzamcze, wzmocnione czworoboczną, narożną wieżą, choć zapewne już wcześniej część ta chroniona była fortyfikacjami drewniano – ziemnymi. W miejscu tym skręcała droga wjazdowa na zamek górny, która prowadziła na dziedziniec zamku średniego poprzez rów wykuty w skale i przerzucony nad nim drewniany most. W XV wieku wybudowano niski mur w dolnej, wschodniej części zamku.

Stan obecny

Z zamku pozostały jedynie fundamenty i niewielkie relikty w części szczytowej wzgórza. Wstęp na teren zamkowy jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.