Lednica – zamek

Historia

Zamek lednicki zbudowano w połowie XIII wieku w celu ochrony pogranicznych ziem Królestwa Węgierskiego. Po raz pierwszy pośrednio wspominany był w 1259 roku, kiedy to pisał się z niego Marek z Lednice. Początkowo stanowił własność królewską, ale w XIV wieku przeszedł w ręce prywatne i wielokrotnie zmieniał właścicieli w tym rycerzy rabusiów łupiących okoliczne tereny. W latach 1432-1434 był w rękach husytów, a w II połowie XVI wieku zawładnęli nim bratrzycy. Po stłumieniu ich ruchu odzyskała go rodzina Podmanickich do której wcześniej należał. Dwaj ostatni przedstawiciele tego rodu, bracia Jan i Rafael, byli skazanymi na śmierć bandytami, lecz ostatecznie zostali ułaskawieni dzięki wsparciu udzielonemu Habsburgom w czasie wojny domowej. Jeden z kolejnych właścicieli, Michał Telekessy, miał mniej szczęścia i za rabunki oraz gwałty został w 1601 roku powieszony. W 1616 roku zamek przejął Jerzy Rakoczy, który powiększył warownię przez dobudowanie podzamcza. Podczas zdobywania przez wojska cesarskie w czasie powstania Franciszka II Rakoczego zamek doznał poważnych zniszczeń. Choć odbudowano go w 1746 roku, kilka lat później został opuszczony i popadł w ruinę.

Architektura

Warownia składała się z zamku górnego, wieży obserwacyjnej na wysokiej skale oraz najmłodszego przedzamcza. Otoczone było ono murem obronnym, a na dziedzińcu znajdowały się drewniane budynki mieszkalne załogi, kuźnia, wozownia i stajnie. Wejście do zamku głównego wiodło przez 10 metrowej długości i 1,3 metra szeroki, wykuty w skale tunel, dodatkowo chroniony przez podkowiastą basztę na przedzamczu. Korytarz wyprowadzał na dziedziniec po którego wschodniej stronie stał główny dom mieszkalny zamku. Budynek mieszkalny stał również po zachodniej stronie dziedzińca, a całość łączył mur obronny o 2 metrach grubości. Najstarszym elementem zamku była niewielka wieża o wymiarach 5 x 6 metra umieszczona ponad tunelem. Na szczycie skały stała kolejna wieża obserwacyjna do której wiodło 80 stopni wykutych w skale. W XV wieku dom wschodni powiększono, zajmując znaczną część dziedzińca i utworzono dwa ryzality, jeden od północy i jeden od wschodu. Starszy wschodni oparty był o skałę na filarze. Główny budynek został także wraz z domem zachodnim zwieńczony sklepieniami kolebkowymi. W drugiej połowie XV wieku przed bramą do tunelu wzniesiono zaokrąglone przedbramie.

Stan obecny

Zamek zachował się w stanie trwałej ruiny z czytelnym układem przestrzennym. Po przeprowadzeniu w ostatnich latach prac remontowo-ratunkowych został udostępniony do zwiedzania. Bramy zamkowe otwarte są w dni robocze w godzinach: 8:00 – 14:00, w weekendy i święta w godzinach: 13:00 – 18:00. Sezon odwiedzin kończy się w dniu 29.10. Także w przypadku deszczowej pogody zamek jest niedostępny dla zwiedzających.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.