Kremnica – zamek miejski

Historia

W XIII wieku na wzgórzu zamkowym wzniesiono romański kościół i karner. Po lokowaniu miasta i założeniu w 1328 roku mennicy, w mieście miał siedzibę zarządca królewskich majątków. Stał on na czele tzw. Izby Górniczej obejmującej obszar 12 komitatów Górnych Węgier. W imieniu króla zarządzał kopalniami, nadzorował wydobycie i transport kruszców oraz odpowiadał za jakość bitych monet. Jako że przez Kremnicę przepływała większość wydobywanego złota i srebra, to tak ważne miejsce potrzebowało szczególnej ochrony. W XIV wieku wzgórze z kościołem zostało ufortyfikowane. W obrębie warowni zbudowano także ratusz. Zamek kremnicki był jedną z tych warowni, których nigdy nie zdobyto. Niestety XIX-wieczne przebudowy z powodu uszkodzeń odniesionych przez trzęsienia ziemi doprowadziły do obniżenia murów zamkowych i budynku ratusza.

Architektura

Zamek składał się z podwójnego pierścienia murów, wzmocnionego czterema basztami, wydzielającego wewnętrzną przestrzeń o wymiarach około 55 x 70 metrów z centralnie usytuowanym kościołem św. Katarzyny. Bramę wjazdową usytuowano od strony północnej w kwadratowej wieży o trzech kondygnacjach. Pierwotnie była ona niższa o jedno piętro, najwyższe zostało dobudowane po pożarze w 1560 roku. Przejazd prowadził przez zwodzony most nad fosą. Od zachodniej strony znajdowała się Mała Wieża, zwana także Wieżą Zegarową. Powstała w połowie XIII wieku i początkowo była niższa o dwie kondygnacje. Jedno piętro dobudowano w XIV wieku, a kolejne w XVII stuleciu. Od strony wschodniej obronę zapewniała baszta Górnicza czyli Bańska. Gdy w XV wieku dawny kościół zamieniono na siedzibę urzędnika w baszcie urządzono kaplicę. Stanowiła ona prezbiterium, a od zachodu dobudowano nawę, którą zlikwidowano po wybudowaniu gotyckiego kościoła św. Katarzyny. Ostatnia baszta znajdowała się od strony południowej. Obok niej w obrębie murów zamkowych zlokalizowano ratusz, który pełnił także funkcje obronne.

Stan obecny

Podwójny pierścień murów zamkowych zachował się prawie w całości, jedynie z małą przerwą w części wschodniej muru wewnętrznego. Niestety w trakcie XIX-wiecznej przebudowy został obniżony o 1-2 metry.  Przetrwały do dzisiaj również wszystkie baszty zamkowe i częściowo ratusz w postaci piwnic i parteru z gotyckimi portalami i obramowaniami okien. Zamek jest częścią muzeum miejskiego. Otwarty jest w godzinach 9-12 oraz 13-16.30, codziennie za wyjątkiem poniedziałków. Na jego terenie umieszczono ekspozycje dotyczące ludwisarstwa, archeologii i militariów.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.