Kapušany – zamek

Historia

   Pierwotnie na zamkowym wzgórzu istniał słowiański gród, a następnie w końcu XIII wieku mały zamek rycerski, zwany wówczas Maglovec, należący do Henryka Tarcaya. Był on zwolennikiem skonfliktowanego z królem możnowładcy Mateusza Csaka, dlatego w 1312 roku wojska królewskie zdobyły i zniszczyły jego siedzibę. W 1350 roku Ludwik I podarował dawne zamkowe włości Piotrowi Poharosowi, a zgodę na budowę nowej warowni wydał Zygmunt Luksemburczyk w 1410 roku, gdy okazało się że granica polsko-węgierska może być niespokojna.
   W 1468 roku właściciele Kapuszan, rodzina Kappych, przyłączyli się do nieudanego spisku przeciwko Maciejowi Korwinowi. Zamek został zaatakowany, lecz oblężenie okazało się nieskuteczne, częściowo dzięki polskiemu garnizonowi stacjonującemu w warowni. W XVI wieku w okresie wojny domowej zamek znajdował się w rękach wojsk Zapolyi. W 1537 roku został zdobyty przez oddziały habsburskie. Jeszcze w XVI wieku został wyremontowany i wzmocniony w związku z zagrożeniem tureckim, jednak w 1686 roku został zdobyty przez kuruców i zaraz potem odbity przez wojska austriackie. W 1709 roku w czasie wielkiego powstania antyhabsburskiego został oblężony przez powstańców Telekessyego. Kierujący obroną żupan szaryski zdecydował się poddać, a powstańcy spalili warownię. Od tamtej chwili zamek pozostawał w ruinie.

Architektura

   W XV wieku zamek górny miał w planie kształt prostokąta o wymiarach 35 x 20 metrów z domem mieszkalnym i dwoma kwadratowymi wieżami po bokach. Przed nimi rozciągał się dziedziniec zamknięty murem obronnym. Później dobudowano na nim jeszcze dwa budynki. Główny dom mieszkalny miał trzy piętra, wieże były wyższe o jeden poziom.
   W XVI wieku warownia została powiększona o przedzamcze. Równolegle do północnej ściany zamku górnego wybudowano długi, prosty mur kończący się bramą wjazdową w północno – wschodniej części. Drugie skrzydło przedzamcza biegło półkolistym murem od bramy do zamku górnego. Brama wjazdowa chroniona była przez wysuniętą, kwadratową wieżę bramną. Na dziedzińcu wzdłuż łukowato wygiętego muru wzniesiono budynki gospodarcze.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych przetrwał główny dom mieszkalny do wysokości drugiego piętra, oraz w podobnym stanie kwadratowa wieża zachodnia. Z wieży wschodniej niestety nie zachowały się górne kondygnacje. W dobrym stanie widoczne są mury obronne zarówno zamku górnego jak i przedzamcza.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Sypek A., Sypek.R., Zamki i obiekty warowne Słowacji Wschodniej, Warszawa 2005.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.