Jakub – kościół św Jakuba

Historia

Kościół powstał w latach dwudziestych XIV stulecia, mniej więcej w momencie założenia samej wioski, której nazwa pochodzi od świątyni. Około pół wieku później z inicjatywy żupana zwoleńskiego Doncha dokonano pierwszej przebudowy w ramach której zmieniono prezbiterium. W 1413 roku Bańską Bystrzycę odwiedził biskup Benedykt, wikariusz ostrzychomskiego arcybiskupa Jana III, który nadał świątyni odpusty, a następnie w 1473 kolejny ostrzychomski wikariusz Michał Milkoviensis nadał kolejne. Dotacje te dzięki dobrobytowi i górnictwu Bystrzycy zapewniły rozwój i środki na kolejne przebudowy, trwające aż do 1516 roku. Powstały wówczas sklepienia nawy i prezbiterium, a także nowe gotyckie okna. W niespokojnym XVII wieku, w czasach powstań antyhabsburskich i zagrożenia ze strony Turków, kościół został ufortyfikowany kamiennym murem z otworami strzelczymi.

Architektura

Pierwotny kościół z XIV wieku składał się z nawy zakończonej kwadratowym prezbiterium. Przebudowa z drugiej połowy XIV stulecia przekształciła prezbiterium kościoła w obecną wielokątną, gotycką bryłę. Główna nawa ma długość około 14 metrów i wysokości 8,6 metra, podparta jest przez 6 wewnętrznych i 2 zewnętrzne przypory. Oświetlenie nawy zapewnione jest czterema gotyckimi oknami, z których jedno znajduje się po stronie zachodniej, a pozostałe trzy po południowej. Cała północna ściana nawy jest pozbawiona otworów i okien. Okna prezbiterium w porównaniu do nawowych są węższe i dłuższe, co świadczy o ich wcześniejszym powstaniu. Po północnej stronie znajduje się zakrystia o prostokątnym kształcie i jednym małym oknie. Wnętrze nawy i prezbiterium posiada piękne sklepienie gwiaździste z XV wieku, zakrystię zwieńczono sklepieniem krzyżowo – żebrowym.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Banská Bystrica-Jakub.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostol svätého Jakuba (Banská Bystrica).