Budatin – zamek

Historia

Zamek powstał w drugiej połowie XIII wieku. Chronił ważny szlak handlowy, prowadzący z Węgier na Śląsk. Usytuowany był w strategicznym miejscu, przy brodzie, gdzie pobierano cło. Pierwotnie był zamkiem królewskim, przekazanym na początku XIV wieku możnowładcy Mateuszowi Czak. Od 1487 roku właścicielem był Kaspr Sunnegha (Gašpar Suňog). Na pewien czas opanowany został przez rycerzy-rozbójników, jednak w 1545 wrócił w ręce Juraja Sunnegha i pozostał we władaniu tego rodu aż do 1798 roku. Po tej dacie należał do Csákych. W 1551 zamek przebudowano w stylu renesansowym. Zagrożenie tureckie od południa oraz niespokojne czasy spowodowały, że na początku XVII wieku zamek został ponownie umocniony od zewnątrz, natomiast dawne gotyckie wnętrza zostały przebudowane w wygodną rezydencję. Gdy w końcu XVIII wieku rezydencja trafiła w ręce rodu Csákych obiekt nie posiadał już większych walorów obronnych i był typową siedzibą arystokracji. W czasie Wiosny Ludów, w 1849 roku, wojska cesarskie Habsburgów poważnie uszkodziły i spaliły pałac. Odbudowano go dopiero w 1870, aby pełnił funkcję koszar. W latach 1922-1923 dokonano ostatniej wielkiej przebudowy pałacu w stylu historyczno-romantycznym. W 1945 roku zamek znacjonalizowano, a w latach 50-tych przeprowadzono renowację, zachowując bryłę z przebudowy międzywojennej.

Architektura

Najstarszą i najważniejszą częścią zamku była 20-metrowa, kamienna wieża obronna, otoczona murem obronnym. W obrębie pierścienia obwarowań znajdowały się dwa budynki mieszkalno – obronne, jeden przy kurtynie wschodniej, a drugi przy kurtynie północnej. Brama wjazdowa znajdowała się w narożniku północno – wschodnim.

Stan obecny

Zamek budatyński przetrwał w całkowicie przebudowanej formie. Najlepiej widoczną średniowieczną pozostałością jest gotycka wieża główna. Udostępniony jest do zwiedzania w okresie maj – wrzesień w godzinach 9.00 – 17.00 oraz w okresie październik – kwiecień w godzinach 9.00 – 16.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.