Bíňa – rotunda Dwunastu Apostołów

Historia

Pierwsza pisemna wzmianka o rotundzie pochodzi z 1391 roku, lecz sama konstrukcja pochodzi z końca XII lub początku XIII wieku, z czasu powstania klasztoru premonstratensów. W XIII i XIV wieku wnętrze rotundy zostało ozdobione malowidłami ściennymi. W 1683 roku została uszkodzona i przez ponad 70 lat niszczała. Naprawę przeprowadzono po 1755 roku, lecz niestety nową kopułę zadaszenia utrzymano w stylu barokowym. Zamurowano także romańskie okna i przebito nowe, większe. Dopiero powojenne naprawy przywróciły budowli w dużej części średniowieczny wygląd, odsłonięto również średniowieczne malowidła ukryte pod późniejszymi tynkami.

Architektura

Rotunda zbudowana została z cegły na planie okręgu. Portal wejściowy umieszczono po stronie południowo zachodniej. Niewielkie okna szczelinowe umieszczono po stronie południowej i wschodniej, kolejne odkryto podczas renowacji po stronie południowo-wschodniej. Wewnątrz podzielona jest na 12 płytkich zagłębień, prawdopodobnie pierwotnych sediliów. Zachowały się tam cenne malowidła ścienne pochodzące z około 1220 roku (apostołowie) i kolejne, lecz niestety uszkodzone z lat 1320-1350 (figury świętych). Rotundę wraz z kościołem i klasztorem wzniesiono we wnętrzu rozległych fortyfikacji ziemnych z IX/X wieku, utworzonych przez trzy koncentryczne wały.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Bíňa – rotunda.