Żnin – wieża ratuszowa

Historia

   Ratusz w Żninie wzniesiono w latach 1447-1500. Budynek ten miał charakter obronny i został zniszczony w czasie wojen polsko-szwedzkich w 1656 roku, a następnie rozebrany z wyjątkiem wieży, która dotrwała do naszych czasów. W roku 1692 wieża została uszkodzona w pożarze. Odbudowano ją, obniżając jednak o jedną kondygnację. W trakcie tej przebudowy powstał też dach namiotowy z barokowym hełmem, który dotrwał do połowy XIX wieku. W roku 1755 w budowli zainstalowano zegar, ufundowany przez burmistrza Zenona Konwerskiego. W roku 1961 w obiekcie znalazło siedzibę muzeum regionalne.

Architektura

   Wieża ratuszowa w Żninie otrzymała masywną formę, wzniesioną na planie kwadratu, a od wysokości pierwszego piętra przechodzącą w ośmiobok. Jej kondygnacje oddzielone zostały od siebie fryzami opaskowymi oraz fryzem z cegieł kładzionych skośnie. Okna zakończono łukami odcinkowymi, a na trzeciej kondygnacji umieszczono okrągłą blendę. Pomiędzy pierwszą a drugą kondygnacją znalazły się łęki ułożone schodkowo. Pierwotnie wieża miała pięć kondygnacji i zakończona była platformą obserwacyjną zwieńczoną blankowanym murem.
   Najniższą część budowli stanowiły piwnice ze sklepieniami kolebkowymi, które w przeszłości pełniły funkcję więzienia lub aresztu. W piwnicach znajdował się również średniowieczny system ogrzewania typu hypocaustum. Mieściło się tam palenisko, od którego prowadził system wewnętrznych kanałów grzewczych wbudowanych w mury wieży, ciągnący się na całej wysokości budowli. Kanałami tymi przesyłane było ogrzane powietrze do górnych kondygnacji. Średniowieczny, drewniany budynek ratusza, dostawiony był do wieży i mógł mieć trzy kondygnacje.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych z dawnego ratusza przetrwała gotycka wieża, natomiast po dawnym drewnianym budynku nie zachowały się żadne widoczne ślady. O jego istnieniu świadczy jedynie elewacja wieży pozbawiona otworów okiennych. Obecnie w zabytku mieści się oddział Muzeum Ziemi Pałuckiej, posiadający w swych zbiorach eksponaty etnograficzne i historyczne związane z regionem.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa wikipedia.org, Wieża ratuszowa w Żninie.
Strona internetowa zabytek.pl, Wieża ratuszowa, ob. Muzeum Ziemi Pałuckiej Żnin.