Żerniki – kościół św Wawrzyńca

Historia

   Kościół św. Wawrzyńca wybudowany został prawdopodobnie w ostatniej ćwierci XIII wieku. W 1280 roku odnotowany został on w źródłach pisanych. W XV wieku dobudowana została wieża i zakrystia. W XVIII wieku okna zostały powiększone, a w XIX wieku utworzono portal zachodni. Planowane na lata 1911-1914 dalsze przebudowy nie zostały zrealizowane z powodu wybuchu I wojny światowej, a później z niewiadomych przyczyn także nie doszły do skutku. W czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku świątynia została zniszczona. W latach 1947-1950 dokonano odbudowy.

Architektura

   Kościół otrzymał układ typowy dla XIII-wiecznych wiejskich kościołów farnych. Pierwotnie składał się bowiem z prostokątnej w planie nawy o wymiarach 10,2 x 7,1 metra oraz węższego i niższego prezbiterium od strony wschodniej, także wzniesionego na rzucie czworoboku. W XV wieku po północnej stronie prezbiterium dostawiona została zakrystia, zaś od zachodu do nawy dobudowano czworoboczną wieżę wzmocnioną wysokimi uskokowymi przyporami.
   Prezbiterium, wzmocnione od zewnątrz przyporami, nakryte zostało wewnątrz sklepieniem krzyżowym, którego żebra umieszczono na dwóch wspornikach z piaskowca. Nawa kościoła pokryta była pierwotnie prostym stropem wykonanym z desek.

Stan obecny

   Kościół zachował układ przestrzenny otrzymany w okresie średniowiecza, a we wnętrzu jego prezbiterium widoczne jest sklepienie krzyżowo – żebrowe. Niestety okna zostały powiększone w okresie nowożytnym, choć przynajmniej wyburzono współczesne aneksy od zachodu i południa. Ze średniowiecznego wyposażenia przetrwała kropielnica wykonana z piaskowca z XV wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku (miejscowości S-Ż) i na Łużycach, Wrocław 1994.