Żary – zamek

Historia

   Początki rycerskiego zamku wiązać można z Albrechtem Dewinem, który w połowie XIII wieku wzniósł murowaną budowlę, od­powiadającą obecnemu skrzydłu północnemu. Od 1280 roku Żary należały do miśnieńskiego rodu von Packów, którzy na początku XIV wieku powiększyli pierwotną siedzibę. W 1355 roku miasto przeszło na własność von Bibersteinów. Dokonali oni późnogotyckiej przebudowy warowni, a kolejni właściciele, Promnitzowie, przekształcili ją w renesansową rezydencję. Od XVIII wieku funkcję głównej siedziby przejął sąsiadujący z zamkiem okazały, barokowy pałac. Wtedy też przebudowano zamkową wieżę nadając jej barokowy charakter. Począwszy od 1824 roku zamek służył jako więzienie. W 1930 roku urządzono w nim Muzeum Regionalne powiatu żarskiego, które funkcjonowało do 1945, kiedy to pożar zniszczył budowlę.

Architektura

   Zamek wzniesiony z kamienia i cegły zajmował  północno – zachodni narożnik miasta, stanowiąc sprzężony układ obronny z miejskimi obwarowaniami. Otaczała go fosa i zewnętrzny mur tworzący parcham. Pierwotna budowla była założeniem regularnym, czworobocznym o wymiarach 30×34 metry i nie posiadającym wieży. Składała się z murów obwodowych z bramą w kurtynie wschodniej i głównego domu mieszkalnego usytuowanego wzdłuż kurtyny północnej. W XIV wieku powstało skrzydło zachodnie oraz ulokowana w południowej części obwodu ceglana, czworoboczna wieża.
   W czasie przebudowy z XV wieku powstał kolejny, południowo – wschodni budynek, zamykający czteroskrzydłowe założenie z małym, wewnętrznym dziedzińcem. Najciekawszym elementem wystroju były średniowieczne polichromie, zachowane fragmentarycznie w wielkiej, nakrytej sklepieniem gwiaździstym, trójprzęsłowej sali zamkowej. Są to freski o tematyce heraldycznej z frycem o łącznej długości 45 metrów i około 90 herbami.

Stan obecny

   Zamek zachował się w dobrym stanie w formie łączącej gotyk, renesans i barok. Niestety pozbawiony opieki zabytek jest zapuszczony i zdewastowany, pilnie oczekuje na inwestora oraz remont generalny. W związku z jego stanem zwiedzanie wnętrz nie jest możliwe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Leksykon zamków w Polsce, L.Kajzer, S.Kołodziejski, J.Salm, Warszawa 2003.
Pilch.J, Kowalski S., Leksykon zabytków Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa 2012.